znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 1 - 7 z 7 znalezionych

  • 20.01.2014

    Isiah w odmianie

    Jak odmieniać w piśmie angielskie (z hebrajskiego) imię Isaiah, które nosił m.in. filozof Isaiah Berlin? Wymowa to [Ajzeja], w mowie odmieniamy: [Ajzeję Berlina] itd., tymczasem w piśmie najczęściej widzę: Isaiaha – nie wiem ani jak to poprawić, ani jak przeczytać.
    Chodzi o to, że forma pisemna i fonetyczna imienia się różnią. Problem taki dotyczy wielu obcych nazw własnych, zwłaszcza francuskich, np. nazwisko i nazwa firmowa Renault mogą być i bywają bez problemu odmieniane w piśmie, ale w wymowie mamy [reno] z akcentem na ostatnią sylabę. Jest poważna trudność, która prowadzi do nieodmienności tej nazwy w mowie.
    Problem ten pojawia się też we fleksji imion, a dotyczy angielskich imion żeńskich, np. Mariah, Sarah, wymawianych [meraja, sara]. O tym już pisałem w poradni, podaję link, dzięki któremu znajdzie Pan również coś na temat imienia Isaiah.
    Imię to odmieniamy w mowie i piśmie, choć w sposób specyficzny, bo wedle dwóch wzorców odmiany. Pojawi się w związku z tym problem przy odczytywaniu form pisanych. Można tu stosować oba typy wymowy (pamiętając, aby unikać ich mieszania), ale lepsza chyba będzie „wymowa ortograficzna”, tzn. [ajzejaha, ajzejahowi] itp.

    Jan Grzenia

  • 26.10.2012

    Asamoah

    W futbolu obserwujemy ekspansję piłkarzy z Czarnego Lądu. Nazwiskiem, jakie występuje pośród Ghańczyków szczególnie często jest Asamoah (fonetycznie: [asamoa]). Jak to odmieniać?
    Nazwisko wymówimy [asamoła]. Z nazwiskami obcymi, które mają inne zakończenie w wymowie, a inne w piśmie, jest pewien problem, który możemy rozwiązać, dopuszczając dwojaką odmianę. W mowie możemy to nazwisko odmieniać z łatwością: [asamoły], [asamołę], [asamołą], chociaż miejscownik [asamole] jest mocno problematyczny. W Internecie znaleźć można nawet zapisy Asamoę, Asamoą, Asamole. Można ewentualnie odstąpić od odmiany tego nazwiska w miejscowniku, podobnie zresztą postępuje się z nazwiskami angielskimi typu Shaw.
    W piśmie z kolei sprawa o wiele łatwiejsza, bo wystarczy dopisać końcówki do nazwiska, np. Asamoaha, Asamoahowi. Taka odmiana jest zresztą powszechna w polskich tekstach.
    Gdyby ktoś chciał uniknąć odmiany, może sobie pomóc, używając dodatkowo imienia, np. o Geraldzie Asamoah.
    O podobnym przypadku, który niemało tłumaczy, tzn. o imionach angielskich typu Sarah, Mariah już pisałem, porada jest dostępna w archiwum.

    Jan Grzenia

  • 28.04.2011

    trudne imiona i nazwiska

    Witam,
    jak będzie wyglądać odmiana przed przypadki imienia Savannah oraz nazwiska Gillies? Chodzi mi głównie o pisownię.
    Identyczne pytanie mam do imienia Désirée.
    Serdecznie pozdrawiam i życzę wesołych świąt,
    Natalia Pych
    Savannah to znane w USA imię żeńskie. Odmiana sprawia ten sam kłopot, co lepiej znane imiona Mariah, Sarah, a też pseudonim Kayah, o którym pisałem kiedyś w poradni. W piśmie są one zakończone na spółgłoskę, tym samym muszą być nieodmienne. W mowie kończą się na [a], możemy je więc bez problemu odmieniać.
    Nazwisko Gillies jest angielskie, a wymawiamy je [dżylys]. Formy odmiany męskiej zapisujemy następująco: DB. Gilliesa, C. Gilliesowi, N. Gilliesem, Ms. Gilliesie.
    Imię Désirée jest żeńskie, pozostanie więc nieodmienne.

    Jan Grzenia

  • 24.05.2010

    Heuvelmans

    Szanowni Państwo,
    moje pytanie dotyczy Belga, który nazywał się Heuvelmans. Pisał w języku francuskim. Podejrzewam, że jego nazwisko należy wymawiać [ewelmą] (z akcentem na ostatniej sylabie). Początkowo je odmieniałem, bo dobrze to wyglądało, ale przestałem. Skoro to [ewelmą], to dlaczego miałbym pisać o książce [ewelmąa] bądź [ewelmąsa]? Czy dobrze robię, traktując nazwisko Heuvelmans tak jak np. Dubois? Dodam jeszcze, że holenderskie nazwisko Oudemans mam zamiar odmieniać.
    Z góry dziękuję i pozdrawiam,
    Łukasz Berlik
    Nazwisko Dubois jako zakończone w wymowie na [ua] jest nieodmienne. Nazwiska Heuvelmans i Oudemans mają inne zakończenie fonetyczne, mogą więc być odmieniane, choć rzeczywiście nie jest to łatwe. Co ciekawe, w przypadku nazw obcych zdarza się nierzadko, że formy mówione są odmieniane, pisane zaś nie, jak to jest na przykład z imionami typu Mariah, Sarah. Może też być odwrotnie, tak jest np. z nazwą Renault.
    Nazwiska Heuvelmans i Oudemans można odmieniać na podstawie formy pisanej, tak samo jak nazwiska polskie o podobnym zakończeniu, np. Lis, Wojtas. W mowie też nie powinno być problemu, bo będziemy mówić o książkach [ewelmąsa] itp., ale skoro są to formy spolszczone w odmianie, spolszczenie fonetyczne nie powinno budzić zastrzeżeń.
    Można by odstąpić od odmiany tego nazwiska, gdyby wystąpiło z jakimś innym odmienianym wyrazem, np. imieniem. Wtedy moglibyśmy napisać np. z Bernardem Heuvelmans, o Bernardzie Heuvelmans. Jest to tylko możliwość, bo w podanych przykładach nazwisko to może wystąpić także w formie odmienianej.

    Jan Grzenia

  • 13.05.2008

    Isiah

    Szanowni Państwo,
    jak powinna wyglądać odmiana imienia Isiah? Jeszcze kilka lat temu amerykański koszykarz i trener Isiah Thomas był w polskich mediach odmieniany: Isiaha, Isiahowi (w TV czytano: [Ajzeję, Ajzei]) itd. Niedawno jednak Gazeta Wyborcza zaprzestała odmiany i zaczęła pisać: Isiah Thomasa, Isiah Thomasowi itd. Która wersja jest prawidłowa?
    Pozdrawiam
    Jest to kolejny przykład nazwy własnej, której raczej nie odmieniamy w mowie, a którą łatwo możemy odmieniać w piśmie, jest tak np. z imieniem François (co ciekawe: inaczej jest z żeńskimi imionami typu Mariah, Sarah).
    Problem wynika oczywiście z różnicy między pisownią a wymową. Imiona męskie zakończone na ‑a w polszczyźnie odmieniamy w liczbie pojedynczej według wzorca żeńskiego (jak np. Maja), imiona zakończone na spółgłoski natomiast tak jak męskoosobowe rzeczowniki pospolite (np. mnich, w tym wypadku warto też uwzględnić analogię do rodzimych imion męskich, np. Stach).
    Zasadniczo przyjmuje się, że jeśli dla jakiegoś wyrazu możemy ustalić wzorzec odmiany, powinniśmy go odmieniać. Wobec tego za wzorcowe należałoby uznać odmienianie tego imienia. Mamy też analogię do nieznacznie różniącego się imienia brytyjskiego filozofa Isaiaha Berlina, które występuje w polskich tekstach pisanych prawie wyłącznie w formie odmienianej.
    Co prawda, konieczność stosowania dwóch wzorców fleksyjnych jest pewnym argumentem na rzecz nieodmienności, lecz można ją dopuścić co najwyżej na prawach pobocznego wariantu.

    Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

  • 15.12.2004

    wyrazy zakończone na h nieme

    Czy zasada nieodmieniania imion żeńskich zakończonych na ‑ah (h nieme) stosuje się też do takich nazw, jak: Jonah (imię męskie!), Tengah (wyspa), dilmah? Kategoryczność tej zasady bywa przecież dyskusyjna, por. „Norah Jones skradziono auto”, „Przyjaciółka Sarah Jessiki Parker...”. O wiele bardziej komunikatywne są: „Norze Jones...”, „Przyjaciółka Sary Jessiki Parker”.
    Pozdrawiam – Michał Gniazdowski
    Nie ma takiej zasady, jak wspomniana. Imiona żeńskie odmieniają się zawsze, gdy kończą się na ‑a, w związku z tym w języku mówionym słyszy się najczęściej o Norze Jones, Sarze Jessice Parker itp. Kłopot w tym, że w pisowni mamy znak spółgłoski na końcu, a żeńskie imiona o spółgłoskowym zakończeniu są nieodmienne. Jeśli więc chcemy pozostawić końcowe ‑h w imionach żeńskich, musimy zrezygnować z ich odmieniania. Dobrym rozwiązaniem może być kompromis – polszczenie zapisu w przypadkach zależnych (jak w Pana przykładach).
    Imiona męskie zakończone na ‑a lub spółgłoskę odmieniają się chyba bezwyjątkowo, toteż imię Jonah odmienimy w mowie jak imiona Barnaba, Bonawentura. W piśmie natomiast kłopot mamy jeszcze większy niż w przypadku imion żeńskich, bo możemy zapisywać formy mówione (Jony, Jonie, Jonę, Joną) lub dopisać końcówki do pełnej formy wyrazu (Jonaha, Jonahowi, Jonahem, Jonahu). W drugim wypadku dobieramy końcówki z innego wzorca odmiany.
    Nazwom wyspy i marki herbat przypiszemy najprawdopodobniej rodzaj żeński, toteż będą się odmieniać jak imiona żeńskie.

    Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

  • 15.11.2002

    Kayah

    Jak odmieniać w mowie i w piśmie imiona kobiece zakończone na h (na przykład Kayah)?
    Pozdrawiam
    Imiona żeńskie w języku polskim są zwykle zakończone na -a, i tylko te odmieniamy. Imiona Kayah, Sarah, jako zakończone na spółgłoskę, nie powinny być w związku z tym odmieniane. Problem, prosty w piśmie, komplikuje się w mowie, ponieważ mówimy [kaja, sara]. Z tej przyczyny w języku mówionym pojawiają się formy poszczególnych przypadków [kaji, kaję, kają; sary, sarze, sarę, sarą]. Sądzę, że można taką odmianę dopuścić, ale tylko w mowie, ponieważ wyrażenia [płyta kaja, wizyta sara] nie są jednoznaczne i nie brzmią dobrze.

    Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

 



Copyright © 1997-2014 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88