znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 131 - 140 z 345 znalezionych

  • 3.10.2011

    zarówno..., jak i...

    Dzień dobry,
    w słownikach ortograficznych znalazłam informację, że w tym wyrażeniu, jako porównaniu paralelnym, powinno stawiać się przecinek przed jak. W tym samym punkcie jednak była informacja, że w takich wyrażeniach można pominąć przecinek w pewnych przypadkach, ale podane przykłady nie zawierały zarówno... jak i. Chciałabym się upewnić, że rzeczywiście można nie stawiać przecinka w tym wyrażeniu.
    Pozdrawiam serdecznie i z góry dziękuję!
    JRepeć
    Jedyny przykład, jaki umiem sobie wyobrazić, to taki, gdy miejsce przecinka przed jak i zajmuje myślnik: „Zarówno mężczyźni – nawet starcy – jak i kobiety pracują w pocie czoła od rana”.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 23.09.2011

    wołacz a interpunkcja

    Szanowni Państwo,
    interesuje mnie kwestia Wołacza, który podzielił grono moich znajomych. Wszyscy zgadzamy się co do tego, że po formach tegoż przypadka, należy postawić przecinek. Problem pojawił się w sytuacji, gdy podjęliśmy teoretyczną próbę napisania listu. Czy w nagłówku powinno pojawić się: Cześć, Kasiu!, Cześć Kasiu!, czy w ogóle taki zwrot nie ma uzasadnienia, a w jego miejscu należy umieścić zwrot grzecznościowy typu: Droga Kasiu!?
    Po formie wołacza należy postawić przecinek, ściślej biorąc zaś – należy postawić go po frazie wołaczowej, która może być przecież wieloskładnikowa, jak inicjalne Szanowni Państwo w Pani liście. Mimo całego szacunku dla tego przypadka jego nazwę piszemy małą literą (inaczej niż u Pani, ale to może był przypadkowy błąd).
    List do koleżanki można więc zacząć od słów: Cześć, Kasiu!, przy czym forma ta zakłada dużą dozę zażyłości i brak dystansu między korespondentami (dystansu, jak się czasem mówi, pragmatycznego, tzn. wynikającego z wieku, pozycji społecznej, zawodowej, towarzyskiej itp.). Alternatywna forma Droga Kasiu! jest bezpieczniejsza, możliwa do zastosowania w szerszym zakresie. O ile ta pierwsza wydaje mi się zdradzać młody wiek korespondentów (lub próbę stylizacji, bo wiadomo, że każdy ma tyle lat, na ile się sam ocenia), to druga już nie. Obie jednak wymagają zażyłości i braku dystansu.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 22.09.2011

    środa 25 marca

    Czy w zdaniu typu „Dziś mamy środę 25 marca” między nazwą dnia tygodnia a datą dzienną powinien znaleźć się przecinek? Podobne wątpliwości mam także w odniesieniu do samoistnych zapisów w rodzaju środa 25 marca, często spotykanych w prasie codziennej.
    Po rozwinięciu podanego zdania do postaci: „Dziś mamy środę + 25 dzień marca” widać, że w miejscu, które tu oznaczyłem plusem, sąsiadują dwie równorzędne frazy rzeczownikowe, zatem przecinek między nimi jest uzasadniony. Zwyczajowo się go pomija, co sprawia takie wrażenie, jakby między wymienionymi frazami zachodził stosunek niewspółrzędny. Trudno jednak niewspółrzędność ze zdania wyczytać: „Dziś mamy środę – czego? czyją? – dnia 25 marca”? Taka interpretacja wydaje mi się naciągana.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 21.09.2011

    miejsce przecinka

    Witam,
    mam pytanie dotyczące stawiania znaków interpunkcyjnych w pisaniu na komputerze. Czy np. stawianie przecinków po wyrazie i przed odstępem jest normowane jakimiś zasadami, czy jest to tylko sprawa zwyczajowa? Czy poprawne jest stawianie przecinka pomiędzy odstępami?

    Pozdrawiam
    Nie tylko przecinek, ale też większość innych znaków interpunkcyjnych dosuwa się do poprzedzającego wyrazu. W zasadach ortografii fakt ten nie jest przedmiotem uwagi, uznano go chyba za zbyt oczywisty, poza tym oddzielenie spacją np. przecinka od poprzedzającego wyrazu nie byłoby błędem ortograficznym ani interpunkcyjnym, lecz typograficznym. Nie umiem powiedzieć, która polska norma każe dosuwać znak interpunkcyjny do słowa po lewej stronie, ale Adam Wolański, który studiował polskie typograficzne i edytorskie w czasie pracy nad Edycją tekstów (PWN, 2008), poświęcił dłuższy fragment kwestii „spacja a znaki interpunkcyjne” (s. 60–61). Wynika z niego jasno, że przecinek izoluje się spacją tylko z prawej strony.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 16.09.2011

    „Jak w końcu powinno być”

    Witam,
    mam pytanie odnośnie wyrażenia wiedzieć jak. Chodzi o to, czy w tych zdaniach:
    1. Wiesz, jak się stąd wydostać?
    2. Nie wiem, jakim cudem miałbyś tu sam przetrwać.
    powinien być przecinek przed jak/jakim? Usłyszałem od osoby, która generalnie jest rozeznana w niuansach języka polskiego, że nie jest on tam potrzebny, jednak mnie się wydaje, że powinien być ze względu na to, że są to zdania złożone. Sam już przez to zgłupiałem, jak w końcu powinno być.
    Pozdrawiam.
    Nie jest tak źle, skoro w ostatnim zdaniu sam użył Pan konstrukcji, o którą Pan pyta, i postawił przecinek właściwie: „Sam już przez to zgłupiałem, jak w końcu powinno być”. Właśnie tak powinno być, z przecinkiem na granicy zdania nadrzędnego i podrzędnego.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 24.06.2011

    zwłaszcza że

    Szanowni Państwo,
    czy wyrażenia takie jak zważywszy(,) że i tyle tylko(,) że należy traktować na tych samych zasadach co połączenia mimo że, tym bardziej że itp., czyli – zgodnie z regułą 90.B.1 – stawiać przecinek przed całym połączeniem?
    O możliwości postawienia przecinka wewnątrz takich wyrażeń mówi par. 90.B.2. Przecinek możemy postawić, jeśli na poprzedzający go składnik pada akcent zdaniowy. W wypadku wyrażenia zwłaszcza że sytuacja taka jest rzadka, akcent na słowie zwłaszcza brzmiałby nienaturalnie, radzę więc z tej możliwości nie korzystać. Natomiast w wypadku wyrażenia tyle tylko że położenie akcentu na tylko jest całkiem realne, więcej – prawdopodobne, więc przecinek sam się nasuwa. Proszę zwrócić uwagę, że pod tym względem tyle tylko że różni się od krótszego tyle że, które nie jest dzielone przecinkiem, por.
    Był taki sam, tyle tylko, że większy.
    Był taki sam, tyle że większy.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

    1. 24.06.2011
      Szanowny Panie Redaktorze,
      w dzisiejszym wydaniu biuletynu Poradni Językowej chyba zbyt szybko przeczytał Pan pytanie czytelnika, które dotyczyło wyrażenia zważywszy(,) że – w Pańskiej odpowiedzi bowiem napisał Pan o wyrażeniu zwłaszcza że. To samo wyrażenie znalazło się też w tytule artykułu.
      Z pozdrowieniami

      Marek Cieślik

    2. 24.06.2011
      Rzeczywiście, musiałem być roztargniony. Teraz nie tak łatwo poprawić błąd, gdyż zwłaszcza że zachowuje się pod względem interpunkcyjnym inaczej niż zważywszy że. Słowo zważywszy może przyjmować akcent zdaniowy, zatem uzasadnione jest oddzielanie go przecinkiem od że. W następującym przykładzie jest to dobrze widoczne: „Budżet będzie kredytowany przez obywateli, a zważywszy, że nie wszyscy o zwrot wystąpią, będzie miał dodatkowe zyski'' (Polityka).

      MB

  • 16.06.2011

    nic innego jak...

    Szanowni Państwo,
    czy w wyrażeniu niczym innym, jak tylko należy stosować przecinek? Na przykład „Lenistwo jest niczym innym, jak tylko nawykiem odpoczywania zanim człowiek się zmęczy”. Zawsze wydawało mi się, że tak, tymczasem korekta jest innego zdania.
    Wyrażenie to ma charakter porównania, jego część po słowie jak nie jest zdaniem, korekta ma więc podstawy, aby skreślić przecinek. Należałoby za to przecinek dostawić przed zanim, bilans się więc nie zmieni.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 19.05.2011

    przecinek – słowo – przecinek

    Szanowni Państwo,
    czy dopuszczalne są sytuacje, w których przecinek bezpośrednio poprzedza pojedyncze wyrazy i jednocześnie bezpośrednio następuje po nich? Przykłady konstrukcji, która sprawia mi kłopot:
    Choćby na dworze był sztorm, tu, w moich czterech ścianach, nigdy go nie słychać.
    Ponieważ list miał być długi, Piotruś, pisząc, jakby tracił zapał.
    Serdecznie dziękuję za odpowiedź.
    Oba zdania przytoczone w pytaniu mają poprawną interpunkcję. Ogólnie biorąc, imiesłów przysłówkowy może być obustronnie wydzielony przecinkami, jakikolwiek wyraz o charakterze wtrącenia może być wydzielony przecinkami, składnik szeregu (czyli konstrukcji współrzędnej) oczywiście też. Przestrzegam natomiast przed wydzielaniem przecinkami spójnika. Błędem jest rozstawienie przecinków jak w zdaniu:
    Było jeszcze wcześnie, ale, ponieważ czekała nas długa droga, zaczęliśmy się pakować.
    Poprawnie byłoby tak:
    Było jeszcze wcześnie, ale ponieważ czekała nas długa droga, zaczęliśmy się pakować.
    Albo tak:
    Było jeszcze wcześnie, ale - ponieważ czekała nas długa droga - zaczęliśmy się pakować.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 18.05.2011

    Nic, tylko...

    Szanowni Państwo!
    Zastanawiam się, czy w wyrażeniach z nic tylko powinno się stawiać przecinek. Np. „Nic, tylko zacząć się uczyć”.
    Zasady interpunkcji nie odnoszą się bezpośrednio do tego zwrotu, zwyczajowo jednak używa się w nim przecinka. Można by uzasadniać to względami składniowymi, ale myślę, że byłoby to dorabianiem teorii do praktyki. Zwyczaj stosowania przecinka w tym zwrocie ukształtował się prawdopodobnie pod wpływem czynników prozodycznych, a nie składniowych.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 15.05.2011

    opis bibliograficzny nut

    Szanowni Państwo,
    czy w opisie utworu muzycznego należy przed opusem postawić przecinek? Na przykład:
    N. Paganini, Kaprys nr 24(,) op. 1.
    Dziękuję uprzejmie za odpowiedź.
    Z wyrazami szacunku
    Anna
    Adam Wolański w Edycji tekstu (PWN 2008) w rozdziale 2.18 pt. Specyfika opisu nut podaje następujący przykład noty bibliograficznej:
    F. Chopin, Scherzo b-moll, op. 31, na fortepian, Kraków 1977.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski



Copyright © 1997-2014 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88