znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 131 - 140 z 340 znalezionych

  • 24.06.2011

    zwłaszcza że

    Szanowni Państwo,
    czy wyrażenia takie jak zważywszy(,) że i tyle tylko(,) że należy traktować na tych samych zasadach co połączenia mimo że, tym bardziej że itp., czyli – zgodnie z regułą 90.B.1 – stawiać przecinek przed całym połączeniem?
    O możliwości postawienia przecinka wewnątrz takich wyrażeń mówi par. 90.B.2. Przecinek możemy postawić, jeśli na poprzedzający go składnik pada akcent zdaniowy. W wypadku wyrażenia zwłaszcza że sytuacja taka jest rzadka, akcent na słowie zwłaszcza brzmiałby nienaturalnie, radzę więc z tej możliwości nie korzystać. Natomiast w wypadku wyrażenia tyle tylko że położenie akcentu na tylko jest całkiem realne, więcej – prawdopodobne, więc przecinek sam się nasuwa. Proszę zwrócić uwagę, że pod tym względem tyle tylko że różni się od krótszego tyle że, które nie jest dzielone przecinkiem, por.
    Był taki sam, tyle tylko, że większy.
    Był taki sam, tyle że większy.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

    1. 24.06.2011
      Szanowny Panie Redaktorze,
      w dzisiejszym wydaniu biuletynu Poradni Językowej chyba zbyt szybko przeczytał Pan pytanie czytelnika, które dotyczyło wyrażenia zważywszy(,) że – w Pańskiej odpowiedzi bowiem napisał Pan o wyrażeniu zwłaszcza że. To samo wyrażenie znalazło się też w tytule artykułu.
      Z pozdrowieniami

      Marek Cieślik

    2. 24.06.2011
      Rzeczywiście, musiałem być roztargniony. Teraz nie tak łatwo poprawić błąd, gdyż zwłaszcza że zachowuje się pod względem interpunkcyjnym inaczej niż zważywszy że. Słowo zważywszy może przyjmować akcent zdaniowy, zatem uzasadnione jest oddzielanie go przecinkiem od że. W następującym przykładzie jest to dobrze widoczne: „Budżet będzie kredytowany przez obywateli, a zważywszy, że nie wszyscy o zwrot wystąpią, będzie miał dodatkowe zyski'' (Polityka).

      MB

  • 16.06.2011

    nic innego jak...

    Szanowni Państwo,
    czy w wyrażeniu niczym innym, jak tylko należy stosować przecinek? Na przykład „Lenistwo jest niczym innym, jak tylko nawykiem odpoczywania zanim człowiek się zmęczy”. Zawsze wydawało mi się, że tak, tymczasem korekta jest innego zdania.
    Wyrażenie to ma charakter porównania, jego część po słowie jak nie jest zdaniem, korekta ma więc podstawy, aby skreślić przecinek. Należałoby za to przecinek dostawić przed zanim, bilans się więc nie zmieni.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 19.05.2011

    przecinek – słowo – przecinek

    Szanowni Państwo,
    czy dopuszczalne są sytuacje, w których przecinek bezpośrednio poprzedza pojedyncze wyrazy i jednocześnie bezpośrednio następuje po nich? Przykłady konstrukcji, która sprawia mi kłopot:
    Choćby na dworze był sztorm, tu, w moich czterech ścianach, nigdy go nie słychać.
    Ponieważ list miał być długi, Piotruś, pisząc, jakby tracił zapał.
    Serdecznie dziękuję za odpowiedź.
    Oba zdania przytoczone w pytaniu mają poprawną interpunkcję. Ogólnie biorąc, imiesłów przysłówkowy może być obustronnie wydzielony przecinkami, jakikolwiek wyraz o charakterze wtrącenia może być wydzielony przecinkami, składnik szeregu (czyli konstrukcji współrzędnej) oczywiście też. Przestrzegam natomiast przed wydzielaniem przecinkami spójnika. Błędem jest rozstawienie przecinków jak w zdaniu:
    Było jeszcze wcześnie, ale, ponieważ czekała nas długa droga, zaczęliśmy się pakować.
    Poprawnie byłoby tak:
    Było jeszcze wcześnie, ale ponieważ czekała nas długa droga, zaczęliśmy się pakować.
    Albo tak:
    Było jeszcze wcześnie, ale - ponieważ czekała nas długa droga - zaczęliśmy się pakować.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 18.05.2011

    Nic, tylko...

    Szanowni Państwo!
    Zastanawiam się, czy w wyrażeniach z nic tylko powinno się stawiać przecinek. Np. „Nic, tylko zacząć się uczyć”.
    Zasady interpunkcji nie odnoszą się bezpośrednio do tego zwrotu, zwyczajowo jednak używa się w nim przecinka. Można by uzasadniać to względami składniowymi, ale myślę, że byłoby to dorabianiem teorii do praktyki. Zwyczaj stosowania przecinka w tym zwrocie ukształtował się prawdopodobnie pod wpływem czynników prozodycznych, a nie składniowych.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 15.05.2011

    opis bibliograficzny nut

    Szanowni Państwo,
    czy w opisie utworu muzycznego należy przed opusem postawić przecinek? Na przykład:
    N. Paganini, Kaprys nr 24(,) op. 1.
    Dziękuję uprzejmie za odpowiedź.
    Z wyrazami szacunku
    Anna
    Adam Wolański w Edycji tekstu (PWN 2008) w rozdziale 2.18 pt. Specyfika opisu nut podaje następujący przykład noty bibliograficznej:
    F. Chopin, Scherzo b-moll, op. 31, na fortepian, Kraków 1977.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 13.05.2011

    interpunkcja a powtórzone spójniki

    Szanowni Państwo,
    czy przed spójnikiem lub, jeśli poprzedza go zdanie podrzędne ze spójnikiem albo, należy umieścić przecinek? Ogólnie: czy zasadę stosowania przecinka w sytuacji powtarzania spójników należy rozumieć tak, że chodzi też o funkcjonalne, nie tylko brzmieniowe powtórzenie?
    Pozdrawiam i dziękuję za odpowiedź.
    EN
    Domyślam się, że chodzi Pani o zdania typu: „Hodują owce lub kozy albo krowy”. W zasadach ortografii mówi się o konieczności stosowania przecinka przed powtórzonym spójnikiem z grupy i – lub – ani i nic nie wskazuje na to, aby zasada ta dotyczyła typów spójników. Najwyraźniej dotyczy konkretnych spójników, więc przecinka w powyższym przykładzie nie potrzeba.
    Zasada dotycząca powtórzonych spójników z grupy i – lub – ani nie jest zresztą precyzyjna i nie powinno się jej stosować mechanicznie. Dotyczy ona spójników znajdujących się na tym samym poziomie hierarchii składników zdania, postawimy zatem przecinek w zdaniu „Hodują i owce, i kozy”, ale nie postawimy go w zdaniu „Hodują owce i kozy albo krowy i konie”.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 11.05.2011

    jak nie wiem co

    Witam,
    bardzo proszę o rozwianie wątpliwości interpunkcyjnych (czy w poniższych zdaniach powinien być przecinek i ew. gdzie?):
    1. Pracy będzie na nie wiem ile czasu.
    2. Ona prawdopodobnie choruje wiesz na co...
    Dziękuję i serdecznie pozdrawiam Redakcję :)
    Barbara
    W zdaniu „Nie wiem, na ile czasu będzie pracy” przecinek powinien oczywiście być, w zdaniu „Pracy będzie na nie wiem ile czasu” przecinka bym nie postawił. Zasady interpunkcji tej kwestii nie rozstrzygają, w odpowiedzi kieruję się zatem budową przytoczonych przez Panią zdań. Jest ona taka, że przecinka po prostu nie ma gdzie postawić.
    Zdania o takiej budowie już kiedyś intrygowały korespondentów poradni, w jej archiwum powinna być odpowiedź na ich pytania (mam nadzieję, że zgodna z niniejszą). Nie wiem jednak, jak jej szukać („Szukać jej nie wiem jak”), może według fraz typu jak nie wiem co.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 10.05.2011

    Jest jakaś zasada czy co?

    Szanowna Poradnio!
    Mam pytanie dotyczące czy co. Nigdy nie wiem, czy trzeba je poprzedzać przecinkiem, czy też nie. W korpusie PWN-owskim występują zarówno wersje z przecinkiem, jak i bez (dwa przykłady z korpusu: „Życie mu niemiłe, czy co?”, „Kpisz czy co?”). Od czego to zależy? Obowiązuje tu jakaś konkretna zasada czy jest pozostawiona pełna dowolność dla piszącego?
    Z góry dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam.
    Czy co można czasem rozumieć jako połączenie spójnika czy z niepełnym zdaniem, por. „Kpisz czy co robisz?”. Sugerowałoby to, aby przecinka nie używać. Inne przykłady czy co nie poddają się jednak takiemu uzupełnieniu, co budzi niepewność. Interpunkcja tego ciągu nie jest ustalona. W Innym słowniku języka polskiego, gdzie podjęliśmy próbę wtłoczenia wszystkich wyrazów i wyrażeń w gorset tradycyjnych części mowy, ciąg czy co opisany jest jako partykuła postpozycyjna, a definicja ani przykłady nie nasuwają myśli, aby przecinek był potrzebny.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 5.05.2011

    Czy nie stawia się przecinka przed i?

    Szanowna Poradnio,
    mam kłopot z przecinkami w zdaniach:
    1. Wskaż dwa zwierzęta – takie, które znasz najlepiej, i takie, które znasz najgorzej.
    2. ... konstruowanie wypowiedzi tak, by wywód podany był bez końcowego wniosku i by pozostawić wrażenie, że....
    Czy w zdaniu pierwszym poprawnie postawiono przecinek przed i takie? A czy w drugim na pewno powinien być pominięty przed i by?
    Pozdrawiam i dziękuję
    Grażyna
    Interpunkcja obu tych zdań jest poprawna. Wiele osób żyje w przekonaniu, że nie stawia się przecinka przed spójnikiem i, i pierwszy Pani przykład (jak również niniejsze zdanie!) jest dowodem, że takie przekonanie jest fałszywe. Spójnik przed i powinien się pojawić, jeśli zamyka zdania podrzędne (w Pani przykładzie – zdanie „które znasz najlepiej”, w mojej odpowiedzi – zdanie „nie stawia się przecinka przed spójnikiem i”). W drugim Pani przykładzie przed i nie ma przecinka, gdyż spójnik ten nie następuje tu po zdaniu podrzędnym.
    Ogólnie biorąc, interpunkcji nie należy się uczyć jedynie według tego, które wyrazy wymagają przecinka, a które nie, gdyż o miejscu przecinka (a także niektórych innych znaków przestankowych) w polskim zdaniu decyduje jego budowa. Regułek typu: „Nie stawiamy przecinka przed i” nie wolno stosować automatycznie

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 30.04.2011

    dlatego (,) że

    Moje pytanie dotyczy haseł dlatego i dlatego że ze Słownika poprawnej polszczyzny. W jednym przypadku (gdy dlatego wprowadza zdanie podrzędne przyczynowe zaczynające się spójnikiem że) należy stawiać przecinek między dlatego i że, natomiast w drugim (spójnik złożony) należy go postawić przed całym spójnikiem albo po zdaniu podrzędnym, które wprowadza. Jak ustalić, czy ma się do czynienia z pierwszą, czy drugą sytuacją?
    Najprościej kierować się akcentem logicznym: jeśli pada na słowo dlatego, należy po nim postawić przecinek. Problem był już omawiany w naszej poradni, proponuję, aby Pani przeszukała poradniane archiwum.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski



Copyright © 1997-2014 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88