znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 121 - 130 z 345 znalezionych

  • 9.11.2011

    Jak to rozumieć?

    Proszę o pomoc w interpretacji zdania. Czy wartość 1500 m2 dotyczy :
    a) 1 obiektu lekkoatletycznego?
    b) Bieżni/lub skoczni o nawierzchni syntetycznej?
    Wykonawca dysponuje osobą, która zapewni kierowanie budową, tj. osobą, która odpowiedzialna była za wykonanie :
    – min. 1 obiektu lekkoatletycznego posiadającego bieżnie i/lub skocznie o nawierzchni syntetycznej, o powierzchni całkowitej min. 1500 m2.
    Będę niezmiernie wdzięczna za szybką odpowiedź.
    Pozdrawiam i z góry dziękuję za pomoc.
    Przytoczony zapis nie jest jasny, ale obecność przecinka wskazuje, że podana powierzchnia odnosi się do całego obiektu. W przeciwnym razie przecinek byłby niepotrzebny, a nawet niepożądany.
    Domyślam się, że fragment ten pochodzi z jakiejś umowy i od jego interpretacji może wiele zależeć. Niestety, nie pierwszy raz okazuje się, że jakiś tekst prawny ma niejasną wykładnię, która – z braku lepszych dowodów – zależy od przecinka.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 3.11.2011

    czy..., czy...

    Szanowni Państwo,
    w pewnej redagowanej i korygowanej przez wiele osób książce przeczytałam: „Czy w nocy jest zimno i czy w pokojach hotelowych jest zimno, czy ciepło?”. Wszystkie znaki na niebie i ziemi mówią mi, że przecinek przed ostatnim czy nie powinien tam być, skoro dwukrotnie występuje ono jako partykuła rozpoczynająca zdanie pytajne, a na końcu jako spójnik. Czy jest jednak możliwe, by znaki na niebie i ziemi wiedziały lepiej niż piątka profesjonalistów?
    Z poważaniem
    Felicyta
    Wcale nie jestem tak pewien jak Pani, że trzecie czy w podanym zdaniu jest spójnikiem. Nie podlega wymianie na najbliższy mu, jak by się zdawało, spójnik lub, łatwo za to przytoczone zdanie uzupełnić o orzeczenie w taki sposób, aby problematyczne czy stało się trzecią w nim partykułą, por.: „Czy w nocy jest zimno i czy w pokojach hotelowych jest zimno, czy jest ciepło?”. Ponieważ zdania tego rodzaju sprawiają kłopot nie tylko interpunkcyjny, od lat stosuję w nich interpunkcję uproszczoną, tzn. powtórzone czy poprzedzam przecinkiem, nie bacząc na to, czy pełni ono funkcję spójnika, czy partykuły.

    Mirosław Bańko

  • 3.11.2011

    niż

    Szanowni Państwo,
    kwestią spędzającą mi sen z powiek jest użycie spójnika niż, a informacje zawarte w Zasadach pisowni i interpunkcji nie zdołały pomóc w moich problemach z bezsennością. Czytamy, że „jeśli człony porównawcze wchodzą w skład wypowiedzenia złożonego, powinniśmy je oddzielać przecinkiem, np. «Jest lepszy, niż myślałem»”. Jak wygląda to w przypadku, gdy w zdaniu występują dwa bezokoliczniki, np. „Lepiej narodzić się jako człowiek niż być bogiem”?
    Z poważaniem
    Felicyta
    Nie mamy tu dwóch zdań, tylko dwie frazy bezokolicznikowe, zatem przecinek jest niepotrzebny.

    Mirosław Bańko

  • 29.10.2011

    poza po przecinku?

    Chciałabym się dowiedzieć, czy przed słowem poza stawiamy przecinek? Traktuję je jako synonim słowa oprócz i wydaje mi się, że nie powinno być przecinka. W jednym z oświadczeń dołączanych do wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych znajduje się następująca klauzula: „Oświadczenie zawiera wszystkie dochody nieopodatkowane wymienione powyżej poza dochodami nieopodatkowanymi znanymi OPS z urzędu”. Pomijam tu kwestię, czy przytoczone zdanie jest poprawnie skonstruowane.
    Nie ma reguły, która kazałaby przed słowem poza postawić przecinek. Czasem jednak przecinek może być przed nim wymagany ze względu na inne cechy budowy zdania, np. „Zrobiono wszystko, co planowano, poza placem zabaw” (przecinek przed poza zamyka zdanie podrzędne), albo usprawiedliwiony intencją piszącego, np. „Zrobiono wszystko, poza placem zabaw” (przecinek sugeruje, że część zdania następującą po nim piszący traktuje jako dopowiedzenie, w mowie takiemu przecinkowi odpowiada pauza).

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 23.10.2011

    przecinek po członie inicjalnym

    Załóżmy, że w kolejnych zdaniach podajemy argumenty lub wnioski z nich wypływające. Czy po stojących na początku zdania sformułowaniach typu ponadto lub w związku z powyższym można postawić przecinek, czy też jest on w tym miejscu błędem? Przykłady: „W związku z powyższym, należy zauważyć, że..” czy „W związku z powyższym należy zauważyć, że...”; „Ponadto, można wykazać...” czy „Ponadto można wykazać...”?
    Interpunkcja polska nie przewiduje stawiania przecinka po inicjalnym składniku zdania pełniącym funkcję metatekstową, np. podsumowującym, hierarchizującym lub oceniającym. Istnieją rzadkie wyjątki, np. „Naturalnie, ludzie mogą się mylić” albo „Nawiasem mówiąc, książka okazała się bestsellerem”, istnieją sytuacje, w których mamy wybór, np. „Po pierwsze nie było armat” albo „Po pierwsze, nie było armat”. W przykładach wymienionych w pytaniu przecinka po członach inicjalnych (w związku z powyższym i ponadto) być nie powinno.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 18.10.2011

    Tak że...

    Często podczas rozmów ja i moi znajomi używamy wyrażenia „Także tego...” jako rodzaju podsumowania danej kwestii lub w chwilach, gdy zapada niezręczna cisza. Jak powinna wyglądać prawidłowa pisownia tego sformułowania? „Tak, że tego...” czy „Także tego...”? A może „Tak że...”, ponieważ gdzieś słyszałem, że w wersji bez przecinka to wyrażenie jest równoznaczne z „Tak więc...”?
    Wymienione wyrażenia są charakterystyczne dla języka mówionego, w polszczyźnie pisanej należałoby użyć innych zwrotów, np. „Podsumowując...”, „Reasumując...”, „W podsumowaniu można stwierdzić, że...”. Kwestia ich pisowni może więc mieć praktyczne znaczenie tylko w komunikacji nieoficjalnej (np. maile, SMS-y) bądź w stenogramach i dokładnych protokołach z posiedzeń, w których przytacza się wypowiedzi uczestników.
    Łącznie pisane także ma takie znaczenie jak 'też, również', gdy więc w podsumowaniu mówimy „Tak że...”, powinniśmy zwrot ten zapisać rozdzielnie, gdyż ma on tu inne znaczenie. Można traktować go jako skrót wersji dłuższej: „Tak oto dochodzimy do wniosku, że...”.
    Mamy tu oczywiście do czynienia ze skrótem nie doraźnym, ale upowszechnionym i wyspecjalizowanym jako jednostka języka (zleksykalizowanym – jak mówią lingwiści), toteż mimo że domniemana dłuższa wersja, którą przytoczyłem wyżej, zawiera przecinek, w zwrocie „Tak że...” przecinka przed że bym nie umieszczał. Za jego brakiem może przemawiać też brak pauzy w wymowie między segmentami ww. zwrotu, a także analogia do synonimicznego „Tak więc...”, wspomniana w pytaniu.
    „Tak że tego...” jest w porównaniu z „Tak że...” i „Tak więc...” kolokwialne, przywodzi na myśl inny podobnie zbudowany i podobnie niedoborowy zwrot: „Panie tego...”. „Tak że tego...” sprawia ponadto wrażenie, jakby mówiącemu zabrakło pomysłu na następne słowo i jakby ratował się on zaimkiem tego, aby nie zamilknąć.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 15.10.2011

    ale i choć

    Czy fragmenty zdania zaczynające się od ale, choć itp. powinny być „wyprzecinkowane” z obu stron (czyli potraktowane jak wtrącenie), czy przecinek wolno postawić tylko przed tymi wyrazami? Przykłady:
    Mechanizm wyświetlania możliwych, ale chwilowo niedostępnych, opcji sprawdził się.
    Mechanizm wyświetlania możliwych, ale chwilowo niedostępnych opcji sprawdził się.
    Sequel okazał się godną, choć już odrobinę odmienną, kontynuacją.
    Sequel okazał się godną, choć już odrobinę odmienną kontynuacją.
    Jest różnica między ale i choć. Pierwszy z tych spójników jest zaliczany do współrzędnych, podobnie jak i czy lub, zatem zamykanie przecinkiem frazy wprowadzanej spójnikiem ale nie jest konieczne. Obecność przecinka, moim zdaniem, nie jest tu błędem, ale sugeruje podrzędność treści (jest znakiem tego, co się w zasadach interpunkcji określa jako wtrącenie).
    Spójnik choć jest natomiast zaliczany do podrzędnych, zatem całostkę przezeń wprowadzaną wypada zamknąć przecinkiem. Zasada ujmowania w przecinki całostek podrzędnych dotyczy zarówno zdań, jak i fraz niezdaniowych, por. zasadę [362] (punkt b) w Wielkim słowniku ortograficznym PWN.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 11.10.2011

    przecinek w wyrażeniach porównawczych

    Oto kilka przykładów:
    1. Nic tak ich nie łączyło jak wspólne zainteresowania.
    2. Polacy na niczym innym tak perfekcyjnie się nie znają jak na wyszukanych technikach medycyny Wschodu.
    3. Człowiek chory jest takim samym członkiem społeczeństwa jak zdrowy.
    4. Jej uroda nie jest niczym więcej jak efektem używania kosmetyków.
    5. Osobiście użyłbym przecinka w zdaniu takim jak przytoczone.
    6. Dlaczego nie mówić o tak przejmującym wydarzeniu jak ta katastrofa?
    Stawiać przed takimi jak przecinki?
    Użyciu przecinka w wyrażeniach porównawczych Wielki słownik ortograficzny PWN poświęca całą stronę (par. [379] – [382]). Informuje, że w zasadzie w wyrażeniach takich przecinek nie jest potrzebny, chyba że poprzedza zdanie podrzędne lub składnik niezdaniowy o charakterze dopowiedzenia lub wtrącenia, a więc składniowo drugorzędny (inna rzecz, że taki drugorzędny składniowo człon może w praktyce bardziej przykuwać uwagę niż reszta zdania). Najbliższe przykładom, które Pan podał, są zdania wymienione w słowniku w par. [381]:
    Kowalski jest równie dobrym uczniem jak Nowak.
    Taki doświadczony kierowca jak Marcin nie powinien był wpaść z poślizg.
    Zarabiam tyle samo co przed rokiem.
    Radzę zatem nie stawiać przecinka w zdaniach przytoczonych w pytaniu.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 11.10.2011

    przecinek a powtórzone spójniki

    Witam,
    mam pytanie dotyczące spójników rozłącznych albo/lub/czy. Zasada mówi, że w wypadku, kiedy są one powtórzone i wprowadzają elementy równorzędne w zdaniu, należy stawiać przed nimi przecinek, np.: „Kup kawę albo herbatę, albo kakao”. A co w wypadku zdań o podobnej konstrukcji, ale takich, w których spójniki się różnicuje? Na przykład: „Kup kawę lub herbatę(,) albo kakao”. Czy po herbatę powinien być przecinek?
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Z poważaniem
    AP, Lublin
    Przywołana zasada dotyczy powtarzania tego samego spójnika (z grupy i – lub – ani), a nie spójnika synonimicznego. Tak więc w zdaniu „Kup kawę lub herbatę albo kakao” przecinek nie powinien wystąpić.
    Zasada ta ma jeszcze jedno ograniczenie: dotyczy spójników na granicy wyrażeń równorzędnych, tworzących jednorodny ciąg (w gramatyce mówi się o nim: szereg). Spójnik nie powinien więc pojawić się w zdaniu: „Kup kawę albo herbatę i wódkę albo wino”, jeśli nadawca nadaje mu strukturę taką jak poniżej:
    Kub ((kawę albo herbatę) i (wódkę albo wino)).
    Gdyby jednak przyjąć inną interpretację, mianowicie:
    Kub ((kawę) albo (herbatę i wódkę), albo (wino)).
    to przecinek byłby pożądany. W praktyce, gdy widzimy zdanie takie jak wyżej w formie pisanej, to nasuwa się nam pierwsza interpretacja, ponieważ lubimy symetrię i zgodnie z nią porządkujemy świat (ma się rozumieć, symetria nie jest jedyną zasadą strukturyzującą strumień danych, które percypujemy). Drugą interpretację można zasugerować w tekście mówionym, czyniąc pauzę przed pierwszym i drugim albo.
    Dodam na koniec, że zasada stawiania przecinka przed powtórzonym spójnikiem dotyczy też zdań, w których pierwszy spójnik występuje przed pierwszym z łączonych składników, np. „Kup albo kawę, albo herbatę”. Pozostałe zastrzeżenia pozostają w mocy, tak więc w zdaniu „Kup albo kawę i herbatę, albo wódkę i wino” nie postawimy przecinka przed drugim i.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 8.10.2011

    że... i że...

    Szanowni Państwo,
    czy w sytuacji, w której powtarzający się spójnik zdania podrzędnego jest poprzedzony spójnikiem wskazującym na współrzędność, należy postawić przecinek? „Pomyślałam, że to może być błąd i że lepiej się upewnić”.
    Serdecznie dziękuję za pomoc.
    W tego rodzaju zdaniach drugiego spójnika nie poprzedzamy przecinkiem. Podaję dwa podobne przykłady, pierwszy ze spójnikiem, drugi z zaimkiem: „Zdążysz, jeśli się pospieszysz i jeśli pojedziesz taksówką”, „Należał do ludzi, którym wszystko się udaje i którzy przed niczym się nie cofną”.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski



Copyright © 1997-2014 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88