znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 231 - 240 z 269 znalezionych

  • 29.06.2004

    tym bardziej że – tym bardziej, że

    Witam.
    Moje pytanie dotyczy zasady interpunkcyjnej w części frazy: tym bardziej że. Tzn. kiedy należy pisać: ..., tym bardziej że..., a kiedy ... tym bardziej, że...? Z obydwiema pisowniami spotkałem się w literaturze, lecz mimo to nie dopatrzyłem się logicznej reguły rządzącej tą interpunkcją.
    Z poważaniem,
    Grzegorz Mazur
    Wyrażenie tym bardziej że funkcjonuje jako spójnik, w związku z tym przecinek należy postawić przed nim. Przecinek postawimy przed że wówczas, gdy na tym bardziej pada akcent zdaniowy (jest ono w tym wypadku okolicznikiem w zdaniu nadrzędnym).
    Proszę porównać dwa przykłady (zdanie 2 pochodzi z Gazety Wyborczej, zdanie 1 jest jego przekształceniem):
    1) „Szwedzi boją się, tym bardziej że ich system opieki jest wyjątkowo hojny”.
    2) „Szwedzi boją się tym bardziej, że ich system opieki jest wyjątkowo hojny”.
    Mimo drobnej różnicy w przestankowaniu różnica treści jest oczywista, w zdaniu 1 wyjaśniamy przyczynę lęku, w 2 podkreślamy intensywność obaw. W języku mówionym w miejscu przecinka zrobimy pauzę, a w przykładzie 2 wyrażenie tym bardziej wyróżnimy za pomocą akcentu.
    Więcej objaśnień znajdzie Pan w Nowym słowniku ortograficznym, reguły [363-365].

    Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

  • 31.05.2004

    Z poważaniem...

    P. Artur Nowakowski zadał kiedyś pytanie: „Czy zaczynając list, powinno stawiać się wykrzyknik (Witam!, Szanowny Panie!)? Która pisownia jest poprawna: Z Poważaniem czy Z poważaniem”?
    Wiemy już zatem o początku listu, ale mój problem wiąże się z tym, co znajduje się po poważaniu. Otóż czy kończąc list wyrazami szacunku, piszemy: Z poważaniem, Tomasz Gruszkowski, czy też bezprzecinkowo?
    Od razu – sugerując moją opinię na ten temat – kreślę się z poważaniem,
    Tomasz Gruszkowski
    Szanowny Panie Arturze!
    Po takim wołaczu można dać wykrzyknik i po nim – oczywiście – wielką literę, lub przecinek – i małą. Polskiej tradycji bliższy wykrzyknik.
    Ostatnie zdanie przed z poważaniem zazwyczaj bywa zamknięte kropką, wykrzyknikiem, pytajnikiem lub wielokropkiem (zależnie od sensu) i wówczas dać należy duże Z i małe p. Gdy przed poważaniem mamy np. czasownik, jak pozostaję czy kreślę się, dajemy małą literę z. Po poważaniu zwykłem dawać myślnik, niektórzy stawiają przecinki. Wydaje mi się, że coś między poważaniem i podpisem powinno być. Minimum to osobny wers dla podpisu.
    Z poważaniem

    Jerzy Bralczyk, prof., UW i WSPS

  • 19.02.2004

    nie wiadomo co

    Dzień dobry.
    Zastanawiam się nad pisownią zwrotów wiadomo jak, nieważne kiedy, wszystko jedno kto, wtedy, gdy kończą zdanie lub są równoważnikami zdań. Wydaje mi się, że przecinek przed kto, co itd. można postawić lub nie, a takich sytuacji najbardziej nie lubię.
    „Wielki słownik ortograficzny” PWN (wyd. 2003) informuje, że w zdaniach takich, jak „Był tu ktoś, ale nie wiadomo kto” nie należy umieszczać przecinka przed zaimkiem względnym zastępującym całe zdanie podrzędne. Mówiąc szczerze, nie bardzo mi się ten przepis podoba: sądzę, że jest uzasadniony względami natury raczej estetycznej niż składniowej. Zwyczaj językowy jest tu, zdaje się, zróżnicowany, co i Pani potwierdza. Różnica między nami tylko taka, że swoboda wyboru, która Pani wydaje się niesympatyczna, jest dla mnie sama przez się wartością.

    Mirosław Bańko

  • 3.10.2003

    przecinki w tytułach

    Czy w tytule artykułu lub książki można pominąć interpunkcję? Chodzi mi przede wszystkim o przecinki, np. przed wyrazami który bądź czyli. „Macieja O. przypadki, czyli 2511 dni, które wstrząsnęły...”?
    Przecinki można pominąć na okładce lub stronie tytułowej, jeśli wiersz został złamany w miejscu, w którym wypada przecinek. W innych sytuacjach przecinki należy zachować.

    Mirosław Bańko

  • 24.09.2003

    przymiotniki współrzędne czy niewspółrzędne?

    Czy w zdaniu: „Datę umieszczamy w prawym górnym rogu dokumentu” powinien znaleźć się przecinek pomiędzy prawym a górnym? Czy górny jest w tym wypadku bliższym określeniem miejsca wyznaczonego przez prawy?
    Można postawić przecinek i można go nie postawić – każde z tych rozwiązań daje się obronić. Obecność przecinka będzie znaczyć, że „prawość” i „górność” rogu autor traktuje niezależnie, natomiast nieobecność będzie oznaczać, że z dwóch górnych rogów wybrał on jeden. Wyrażając to w terminach gramatyki, możemy powiedzieć, że przecinek między przymiotnikami jest sygnałem ich współrzędności składniowej (oba są jednakowo podporządkowane rzeczownkowi), natomiast brak przecinka sygnalizuje, że pierwszy przymiotnik jest określeniem całej frazy złożonej z drugiego przymiotnika i rzeczownika.

    Mirosław Bańko

  • 14.07.2003

    rozbudowana przydawka

    Szanowni Państwo!
    Zwracam się z prośbą rozwiązania nurtującego mnie problemu językowego. Czy w następującym zdaniu należy postawić przecinek? „Przyczajony za krzakiem obserwowałem dom”. Z góry dziękuję za poświęcony mi czas.
    Przesyłam językowe czuwaj.
    BZ
    Przecinek po słowie krzakiem nie jest konieczny, ale może pomóc w zrozumieniu zdania. Jego brak odczuwamy tym bardziej, im bardziej rozbudowana jest inicjalna część zdania, por. „Przyczajony za krzakiem i szczękający zębami z zimna, obserwowałem dom”.

    Mirosław Bańko

  • 14.07.2003

    przecinek przed powtórzonym czy

    Dzień dobry,
    Kolejny raz zamieszczam pytanie o przecinek przed słowem czy. Chodzi o sytuację, w której pierwsze wystąpienie tego słowa wprowadza zdanie podrzędne, a drugie łączy człony tego zdania. Np. „Nie wiem, czy mam tu postawić przecinek(,) czy nie”. W różnych źródłach spotykam się z różnymi wersjami. Na przykład w odpowiedziach Poradni przecinek przed drugim czy występuje, a z kolei profesor Miodek pisze, że tak być nie powinno („Zapytał, czy napije się kawy czy herbaty”). Czy jest to jakoś zróżnicowane (tzn. w pewnych przypadkach stawiamy przecinek, a w innych nie), a może obowiązuje tu dowolność?
    Przepisy dotyczące używania przecinka w takich sytuacjach są dość subtelne i przez to trudne do zrozumienia i konsekwentnego stosowania. Zgodnie z nimi powinniśmy poprzedzać przecinkiem powtorzoną partykułę pytajną (tak jest w Pańskim przykładzie: „Nie wiem, czy mam tu postawić przecinek, czy nie”). Nie powinniśmy natomiast poprzedzać przecinkiem spójnika czy o znaczeniu 'lub' (tak jest w przykładzie cytowanym za prof. Miodkiem). Ponieważ rozstrzygnięcie, czy mamy do czynienia z partykułą, czy ze spójnikiem (sic!), bywa trudne, a czasem niemożliwe, w sytuacjach wątpliwych radzę poprzedzać przecinkiem powtórzone czy, czyli przyjmować interpretację partykułową jako domyślną.
    Dodajmy, że spójnik czy należy do klasy tzw. spójników szeregowych, które wymagają przecinka przed swoim drugim, trzecim i każdym następnym wystąpieniem. Dla zilustrowania tego skomplikujmy nieco zdanie prof. Miodka: „Zapytał, czy napije się kawy czy herbaty, czy wody”. Pierwsze czy jest tu partykułą pytajną, wprowadzającą zdanie podrzędne i dlatego wymaga przecinka. Drugie czy jest spójnikiem (łączy formy kawy i herbaty), dlatego przecinka nie potrzebuje. Trzecie czy jest też spójnikiem i ponieważ występuje w tej funkcji drugi raz, musi być poprzedzone przecinkiem. Do szeregowych należą też spójniki i, lub, albo, ani, ni, dlatego piszemy np. „Kup chleb i gazetę, i zapałki”, a także „Albo trzeba coś kupić, albo nie”.

    Mirosław Bańko

  • 9.07.2003

    apartament z widokiem na co chcesz

    Dzień dobry!
    Czy jest potrzeba stawiania przecinka przed na w zdaniu: „Apartament z widokiem na co chcesz”? Chciałbym prosić o uzasadnienie.
    Pozdrawiam i dziękuję.
    Przecinek jest zbyteczny, a nawet niepożądany. Wyrażenie na co chcesz pełni tu bowiem taką samą funkcję jak np. na morze.
    Nawiasem mówiąc, przytoczony przykład ujawnia jedną ze słabości szkolnej procedury dzielenia zdania złożonego na zdania pojedyncze. Choć w zdaniu typu „Wynajmij apartament z widokiem na co chcesz” rozpoznajemy dwie formy osobowe czasowników, nie sposób podzielić go na dwa zdania składowe – wbrew temu, czego oczekuje składnia szkolna. Cytowany przykład ma strukturę zdania pojedynczego i odpowiednią do tego powinien mieć interpunkcję.

    Mirosław Bańko

  • 24.06.2003

    bowiem

    Proszę mi powiedzieć, czy i kiedy stawiamy przecinek PO słowie bowiem? Jeżeli nie stawiamy, proszę o krótkie wytłumaczenie. Bardzo przepraszam, jeśli to niezbyt mądre pytanie.
    Z poważaniem, Anna
    Przecinek, który znajduje się po słowie bowiem, musi być – by tak rzec – przecinkiem cudzym, nie wymaganym przez to słowo. Może np. otwierać uwagę o charakterze wtrącenia lub metajęzykowego komentarza, por.: „Jest on bowiem, by tak rzec, przecinkiem cudzym”.

    Mirosław Bańko

  • 3.06.2003

    X czy Y?

    Proszę o wyjaśnienie, dlaczego w zdaniu „Prezes to czy nie Prezes?” nie ma przecinka przed czy. Zdanie to pochodzi z trzeciego odcinka konkursu Klasycy od kropki do kropki i wydawało mi się, że należy tutaj postawić przecinek. Dziękuję za wyjaśnienie.
    Jolanta Kurowska
    Gdy spójnik czy występuje między dwoma równorzędnymi członami składniowymi, nie wymaga przecinka (zob. Słownik interpunkcyjny J. Podrackiego i A. Gałązki, PWN 2002, s. 127, p. 3a). Gdy natomiast owo czy się powtarza w tej funkcji, jego drugie, trzecie itd. wystąpienie poprzedzamy przecinkiem, np. „Czy to jawa, czy sen?”. Oczywiście przecinek jest też potrzebny przed czy wprowadzającym zdanie podrzędne.

    Mirosław Bańko



Copyright © 1997-2014 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88