znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 1 - 3 z 3 znalezionych

  • 28.05.2012

    małe Conieco

    Witam,
    w zaproszeniu chciałabym wykorzystać sformułowanie: małe co nieco, nie jestem tylko pewna, jak poprawnie to napisać: małe conieco czy małe co nieco, a może małe co nie co. Która forma będzie właściwa? Za pomoc będę wdzięczna,
    Pozdrawiam
    Marta Płoskońska
    W przekładzie Ireny Tuwim to jest małe Conieco. Nawiązuję tu do Kubusia Puchatka, którego tytułowy bohater „lubił przekąsić swoje małe Conieco o jedenastej rano”. Jak pamiętamy, stało się to przyczyną kłopotów, gdy uwiązł w króliczej (lub może Króliczej) norze.
    Zwykłe co nieco to zaimek liczebny nieokreślony, ewentualnie liczebnik nieokreślony, jak wolą niektórzy autorzy. W Innym słowniku języka polskiego wyrażenie to opisano także jako rzeczownik, ale przykłady nie są diagnostyczne, równie dobrze można je traktować jako zawierające zaimek (liczebnik), por. „Umyli się, przekąsili co nieco i poszli spać” oraz „Najwyższy czas co nieco już zmienić”. Wyraźnie liczebnikowy charakter ma co nieco w kontekście małe co nieco, ale ponieważ owo małe nie jest tu wymienne na duże ani średnie, ani nic podobnego, całość, czyli małe co nieco, trzeba traktować jako związek frazeologiczny o charakterze rzeczownikowym.
    W NKJP zdecydowanie przeważa pisownia rozłączna, zapis łączny w polskim przekładzie Kubusia Puchatka należy traktować jako przykład licencji poetyckiej. Wskazuje na to zresztą duża litera w Conieco.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 5.07.2006

    i-ty i n-ty

    Od kilku(nastu) lat zapis liczebników porządkowych 1-szy, 2-gi jest, o ile dobrze myślę, niepoprawny. Piszemy 1., 2. (z kropką na końcu). A jaka jest poprawna pisownia w przypadku często stosowanym w matematyce: n-ty (czytamy [enty]) czy też rozwinięcie Laplace'a względem i-tego wiersza i j-tej kolumny (czytamy [itego], [jotej])? Czy jest to poprawna pisownia i wymowa oraz czy ewentualnie istnieje jakaś alternatywna? Z góry dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam.
    1-szy, 2-gi i podobnie pisano przed wojną. Nie sprawdzałem, kiedy dokładnie nastąpiła zmiana, ale z całą pewnością było to kilkadziesiąt lat temu, a nie kilka ani kilkanaście. Dziś piszemy np. dnia 1 września, nie dnia 1-szego września. Kropki po liczbie nie ma potrzeby stawiać, jeśli kontekst jednoznaczenie wskazuje, że oznacza ona liczebnik porządkowy. W wielu konstrukcjach (m.in. w zapisie daty, por. przykład wyżej) byłoby to wręcz niewskazane.
    Co innego przyjete w matematyce zapisy typu n-ty element ciągu lub i-ty wiersz j-tej kolumny macierzy. Tu alternatywą mogłyby być tylko konstrukcje element n, wiersz i, kolumna j, ale w większości wypadków będą one mniej czytelne.
    Nie zwróciłem wcześniej uwagi na analogię konstrukcji typu 1-szy września i n-ty element. Jak widać, tam gdzie naprawdę chodzi o precyzję wysłowienia, zabronione dzisiaj zapisy okazują się użyteczne. Można by się tylko wahać, jak pisać: 1-szy czy 1-y, a może 1-wszy? Przypuszczam, że niepewność ta była jednym z powodów, dla których zaniechano tego rodzaju pisowni w ogóle.

    Mirosław Bańko, PWN

  • 21.02.2006

    sto jeden tysięczny?

    Liczebnik porządkowy od 100 000 to stutysięczny. A jaki będzie liczebnik porządkowy od 101 000, stojedentysięczny?
    Dziękuję i pozdrawiam,
    Marta Bartnicka.
    Analogii dostarczają liczebniki nazywające lata, np. dwa tysiące szósty, a wobec tego właściwą formą jest sto jeden tysięczny (pisownia rozłączna).

    Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

 



Copyright © 1997-2014 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88