znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 161 - 170 z 546 znalezionych

  • 30.03.2011

    Houellebecq

    Szanowni Państwo,
    jak należy odmieniać przez przypadki francuskie nazwisko Houellebecq?
    O odmianie decyduje zakończenie nazwy w wymowie, a od formy [łelbek], akcentowanej na ostatniej sylabie, tworzymy formy odmiany analogicznie do nazwisk polskich o podobnym zakończeniu, np. Kubiak. Nie powinno to być trudne, problemem większym jest pisownia, musimy pisać jak następuje (uwaga na narzędnik): DB. Houellebecqa, C. Houellebecqowi, N. Houellebekiem, Ms. Houellebecqu.

    Jan Grzenia

  • 29.03.2011

    odmiana i zapis nazwisk węgierskich

    Witam,
    mam pytanie: w jaki sposób odmieniać nazwisko węgierskiego artysty Laszlo Moholy‑Nagy’a ? Np.: z Moholy‑Nagy’m czy Moholy‑Nagy’em ? Czym się kierować?
    Dziękuję za pomoc.
    KK
    Stosowna zasada znajduje się w Wielkim słowniku ortograficznym PWN. Można też posłużyć się analogią do innych męskich nazwisk węgierskich o identycznych zakończeniach, np. Kodály (to nazwisko obok Nagy występuje w słownikach poprawnościowych). Powinno wobec tego być: DB. Moholya‑Nagya, C. Moholyowi‑Nagyowi, N. Moholyem‑Nagyem, Ms. Moholyu‑Nagyu. Końcówkę po nazwiskach węgierskich zapisujemy bez apostrofu.

    Jan Grzenia

  • 27.03.2011

    Law jak Shaw

    Dzień dobry,
    chciałam się zapytać o poprawność odmiany nazwiska. Spotykam się z dwiema wersjami: kardynała Bernarda Lawa i kardynała Bernarda Law. Która forma jest poprawna?
    Dziękuję.
    Za wzór może tu służyć nazwisko angielskiego dramaturga, George'a Bernarda Shawa. Możemy go nie odmieniać, jeśli mu towarzyszy imię, np. George'a Bernarda Shaw, a w miejscowniku i wołaczu wręcz musimy pozostawić je w formie synkretycznej z mianownikiem, co oczywiście zręcznie brzmi tylko w towarzystwie odmienionego imienia, np. (o) George'u Bernardzie Shaw.
    Nazwisko amerykańskiego kardynała odmieniamy zatem następująco: Bernarda Lawa [czyt. loła] lub Bernarda Law [czyt. loł], Bernardowi Lawowi lub Bernardowi Law, Bernardem Lawem lub Bernardem Law i w końcu – już bez możliwości wyboru – Bernardzie Law.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 23.03.2011

    Selye

    Uprzejmie proszę o pomoc w odmianie nazwiska psychologa H. Selye. Czy w dopełniaczu będzie po prostu Selyego? Z góry dziękuję.
    Nazwisko to może być różnie wymawiane, z węgierska [szeje], niemiecka [zelje] lub angielska [selje]. W każdym wypadku w jego zakończeniu występuje głoska [e], więc będzie: DB. Selyego, C. Selyemu, NMs. Selyem.

    Jan Grzenia

  • 2.03.2011

    Odmieniamy nazwiska gości ślubnych

    Witam!
    Wspólnie z narzeczonym natknęliśmy się na problem odmiany nazwiska przy wypisywaniu zaproszenia ślubnego. Mamy pytanie: czy nazwisko Dzirba oraz Kostyra się odmienia i w jakich formach?
    Dziękujemy
    Nazwiska Dzirba i Kostyra – zarówno gdy odnoszą się do mężczyzny, jak i gdy odnoszą się do kobiety – odmieniają się w liczbie pojedynczej jak rzeczowniki farba i satyra, tzn. (pana, pani) Dzirby, Kostyry, (panu, pani) Dzirbie, Kostyrze, (pana, panią) Dzirbę, Kostyrę itd. W liczbie mnogiej – gdy odnoszą się do mężczyzn lub grup o płci mieszanej, w szczególności par małżeńskich – mają odmianę następującą: Dzirbowie, Kostyrowie, Dzirbów, Kostyrów, Dzirbom, Kostyrom itd. Gdy natomiast odnoszą się do samych kobiet, to w liczbie mnogiej brzmią: Dzirby, Kostyry, Dzirb, Kostyr, Dzirbom, Kostyrom itd. Z zaproszeniu ślubnym najczęściej pojawiają się formuły typu (zapraszamy) państwa Jana i Marię Dzirbów, ale gdyby ktoś chciał zapraszać nie tylko małżeństwa, ale np. braci lub siostry, to mógłby napisać: panów Jacka i Piota Kostyrów, panie Agatę i Monikę Kostyry. W praktyce, ponieważ żeńskie nazwiska o odmianie rzeczownikowej i zakończeniu -a rzadko występują w liczbie mnogiej, napisze się też panie Agatę i Monikę Kostyra – formy takiej nie uważam za rażącą. Natomiast nie polecam nieodmieniania nazwisk omawianego tutaj rodzaju, gdy odnoszone są do mężczyzn, do grup o płci mieszanej lub w liczbie pojedynczej do kobiet.
    We wszystkich wymienionych przykładach formy państwa, panów, panie itp. – dla wyrażenia szacunku i w zgodzie z cechami gatunkowymi zaproszenia – można, a nawet wypada zapisać wielką literą.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 1.03.2011

    Bea

    Dzień dobry.
    Czy nazwisko Bea odmienia się przez przypadki?
    Z góry dziekuję za odpowiedź i pozdrawiam.
    Nie znam osoby o takim nazwisku, ale myślę, że powinno się je odmieniać tak samo jak imię Rea, które nosiła bogini grecka: Rei, Reę, analogicznie Bei, Beę.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 28.02.2011

    Ferneyhough

    Pewien wybitny kompozytor brytyjski nazywa się Brian Ferneyhough. Jak odmieniać to nazwisko?
    Ważne jest, że nazwisko to wymawiamy [fernihoł]. Jego zakończenie jest więc i w piśmie, i w wymowie identyczne jak Marlborough, które słowniki wymieniają z zaleceniem nieodmienności.
    Mimo zaleceń oba nazwiska bywają często odmieniane, bo jest to raczej łatwe, np. DB. Ferneyhougha [fernihoła], C. Ferneyhoughowi [fernihołowi], N. Ferneyhoughem [fernihołem]. Jedynie miejscownik sprawia trudności nie do przezwyciężenia, w tym przypadku pozostawimy więc nazwisko w formie nieodmienionej, zalecam jednak dodać jakiś odmieniany wyraz, np. imię: o Brianie Ferneyhough.

    Jan Grzenia

  • 11.02.2011

    nazwisko Fairview

    Dzień dobry, Poradnio.
    Pewien Amerykanin nazywa się Fairview. Jak należy odmieniać jego nazwisko? Czy jak Marlow? A może jest ono nieodmienne?
    Ludwik
    Nazwisko to wymawiamy [ferwju], toteż ze względu na zakończenie uniemożliwiające włączenie go do jakiegokolwiek wzorca odmiany pozostanie nieodmienne. Można jednak odmieniać je w piśmie, analogicznie do Marlow, Bellow, napiszemy więc: DB. Fairviewa, C. Fairviewowi, N. Fairviewem, Ms. o Fairview. Gdybyśmy jednak odczytywali takie formy, będziemy musieli wymawiać [ferwjuła] itd., a ze względu na dodatkowe problemy z wymową lepiej formy miejscownika nie odmieniać nawet w tekstach pisanych.
    Naprościej będzie oczywiście odstąpić od odmiany tego nazwiska w każdym wypadku.

    Jan Grzenia

  • 5.02.2011

    nazwisko Małysa

    Obdarzony jestem pięknym (tak, skromność nie jest moją zaletą), aczkolwiek niekiedy kłopotliwym, nazwiskiem – Małysa. Czy odmiana mojego (i podobnych) nazwisk jest „przymusowa”? Jego deklinacja (szczególnie w wołaczu – Małyso) wzbudza niekiedy salwy śmiechu. W bliskich mi kręgach przyjęto zasadę nieodmieniania, ale wielu ludzi uważa to za błąd i sugeruje, aby „deklinować Małysę” zawsze i wszędzie.
    Pozdrawiam
    Michał
    Małysa odmienia się jak Wałęsa; jeśli nie ma Pan oporów, aby odmieniać to drugie, nie powinien Pan bronić się przez odmienianiem pierwszego. Problem z wołaczem jest raczej akademicki: jeśli nawet w Pana środowisku jest przyjęte, aby zwracać się do rozmówcy po nazwisku, to pewnie używa się form typu panie Nowak, a nie panie Nowaku.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 4.02.2011

    pani Gołyska, pan Gołyski

    Proszę o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego odmiany nazwiska. Czy Gołyska w D. l. poj. powinno mieć formę Gołyski jak kołyski, czy Gołyskiej jak Zapolskiej? Od czego zależy prawidłowa forma zależnego przypadka tego nazwiska?
    Dziękuję i pozdrawiam.
    Nazwisko to najprawdopodobniej pochodzi od nazwy miejscowej Gołysz (część Zarzecza w gminie Chybie w województwie śląskim). A skoro tak, to jest przymiotnikiem i odmieniamy je tak jak Zapolska. Żeby rozwiać ostatnie wątpliwości, wystarczy sprawdzić, jaką formą tego nazwiska posługują się osoby różnych płci. A skoro – jak ustaliłem – istnieje męska forma Gołyski, nie ma wątpliwości, że nazwisko żeńskie powinno się odmieniać jak Zapolska.
    Z tego wynika, że prawidłowa forma odmiany zależy od wzorca, który mamy zastosować, w tym wypadku w grę wchodziła odmiana rzeczownikowa lub przymiotnikowa, ale to już problem rozstrzygnięty – nazwisko to odmieniamy jak przymiotnik. Reszta zależy od rodzaju gramatycznego.

    Jan Grzenia



Copyright © 1997-2014 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88