znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 11 - 20 z 24 znalezionych

  • 26.04.2007

    nie z imiesłowami

    Proszę mi pomóc rozstrzygnąć dylemat, czy w wyrażeniach: dawno nie remontowany, niczym nie zmącony zaprzeczone imiesłowy należy napisać łącznie, czy oddzielnie. Napisałam łącznie i wcale mi to „nie wygląda”, zostawię jednak, jeśli taka pisownia jest uprawniona.
    Janina Małas
    Mnie też „nie wygląda”, dlatego zaprzeczone imiesłowy przymiotnikowe wciąż piszę rozdzielnie, jeśli się nie uprzymiotnikowiły. Na razie tak wolno, więc korzystajmy ze swobody.

    Mirosław Bańko, PWN

  • 9.05.2005

    nie z imiesłowami

    Witam!
    Dlaczego w tekstach literackich imiesłowy zaprzeczone pisane są rozdzielnie? Nawet jeśli ich znaczenie jest ewidentnie przymiotnikowe?
    Pozdrawiam
    Nie wiem, czy moje uogólnienia będą trafne, gdyż przyczyna może być inna w każdym wypadku. Przypuszczam jednak, że to, co dla jednej osoby „ewidentne”, nie musi być takie dla innej. Uzależnienie pisowni zaprzeczonych imiesłowów od znaczenia zawsze rodziło wątpliwości. W tej sytuacji można było albo okazywać daleko idącą tolerancję, albo uprościć zasadę pisowni. Językoznawcy zdecydowali się na to drugie.

    Mirosław Bańko, PWN

  • 21.01.2005

    imiesłowy przymiotnikowe

    Jak poradzić sobie z wciąż jeszcze nieostrą zasadą dotyczącą pisowni imiesłowów przymiotnikowych? Jestem korektorem w redakcji naukowego czasopisma. Mam problem: czy zachować autorom ich oryginalną wariantywną pisownię, czy ją ujednolicić i w całym czasopiśmie opowiedzieć się za pisownią łączną? Dziś w internetowej poradni znalazłem zdanie: „W polskiej fleksji jest wiele form czysto potencjalnych, w rzeczywistości nie używanych”. Pogłębiło ono mój problem.
    Zasada jest całkiem ostra, gdyż nie z imiesłowami przymiotnikowymi (a o to zapewne chodzi) piszemy łącznie, co w postaci zasady [168] ujmują Nowy słownik ortograficzny PWN i Wielki słownik ortograficzny PWN. Dopuszczalne jest natomiast stosowanie pisowni rozłącznej, jeśli chcemy podkreślić czasownikowy charakter imiesłowu.
    Jeśli autorzy artykułów świadomie stosują pisownię rozłączną, należałoby ich zapis pozostawić bez zmian, oczywiście przypadki takie trzeba rozpatrywać indywidualnie i w porozumieniu z redaktorami czasopisma. Ten dylemat korektora najlepiej rozwiązać, przyjmując jako podstawową pisownię łączną i dopuszczając zapis rozdzielny w indywidualnych przypadkach. Jeśli przed opublikowaniem artykułu odbywa się jeszcze korekta autorska, rzecz się szybko wyjaśni, bo autorzy, dla których rozróżnienie obu form zapisu jest istotne, szybko się ujawnią.
    Jeśli chodzi o potencjalność form fleksyjnych, to inna sprawa, proszę się jednak nie martwić, poradnia pracuje cały czas.

    Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

  • 16.06.2004

    nie z imiesłowami – chyba po raz setny

    Witam!
    Chciałam zapytać o pisownię słowa nie zaliczanych. Wydaje mi się, że zgodnie z reformą z 9 grudnia 1997 partykułę nie z imiesłowami przymiotnikowymi piszemy zawsze łącznie, ale zdecydowanie częściej widzę pisownię rozłączną. Wystarczy wpisać to słowo w wyszukiwarce Google. Nie zaliczanych ma ponad 14 tys. trafień, zaś niezaliczanych jedynie ponad 600.
    Z góry dziękuję za pomoc,
    HaNkA
    Uchwała Rady Języka Polskiego w sprawie pisowni zaprzeczonych imiesłowów daje nam swobodę wyboru: możemy je zapisywać łącznie, nie zastanawiając się nad ich znaczeniem (tak jest wygodniej), ale możemy też pisać je rozdzielnie, aby zaznaczyć ich czasownikowy charakter (tak jest trudniej, bo trzeba się zastanowić). Z Pani poszukiwań w Internecie wynika, że nowa pisownia jest mało znana. Także pytania przychodzące do naszej poradni świadczą o tym, że wielu użytkowników polszczyzny słyszało coś o niej, ale nie zna szczegółów. Zachęcamy więc do lektury licznych pytań o imiesłowy w archiwum naszej poradni i oczywiście do lektury par. [168] w naszym słowniku ortograficznym.

    Mirosław Bańko

  • 22.04.2004

    wolno czy trzeba?

    Szanowni Państwo!
    W jednej z nazapek czytamy: „Rada Języka Polskiego wprowadziła [...] zasadę, że wszystkie imiesłowy przymiotnikowe z cząstką nie WOLNO [wyróżn. moje – J.B.] pisać łącznie, bez względu na ich znaczenie”. Tymczasem RJP w Uchwale ort. nr 1, a za nią Nowy słownik ort. PWN, uznaje pisownię łączną za WZORCOWĄ – a świadomą pisownię rozdzielną jedynie DOPUSZCZA.
    Którego zalecenia ma przestrzegać korektor?
    Pozdrawiam,
    J. B.
    Interpretacja orzeczenia Rady Języka Polskiego nasuwa wątpliwości, zgłaszali je zresztą też sami językoznawcy. Jakkolwiek jest, Rada nie zakazała pisowni rozdzielnej, wolno więc pisać nam i tak, i inaczej. Jeśli autor tekstu woli starszą pisownię i stosuje się do niej konsekwentnie, korektor powinien to uszanować.

    Mirosław Bańko

  • 26.08.2002

    Wielki słownik ortograficzny PWN

    Czy Wielki słownik ortograficzny PWN, który ukaże się pod koniec tego roku, normuje pisownię tytułów utworów muzycznych i filmów w języku angielskim? Która z poniższych form jest poprawna:
    1. With A Little Help From My Friends
    2. With a Little Help from My Friends
    3. With a little help from my friends

    PS Proszę o garść informacji na temat nowego słownika. Czy jego objętość zwiększy się do dwóch lub trzech tomów? Czy wszystkie zaprzeczone imiesłowy przymiotnikowe trzeba będzie pisać łącznie, czy „okres przejściowy”, o którym mowa w Nowym słowniku ortograficznym PWN, jeszcze nie minął? Umieram z ciekawości!

    Pozdrawiam serdecznie
    Daniel Bożyński, Racibórz
    Słowniki ortograficzne polszczyzny nie normują pisowni angielskiej, a Wielki słownik ortograficzny nie będzie wyjątkiem. Zgodnie z angielskim zwyczajem pisania tytułów druga wersja cytowanego przez Pana tytułu wydaje mi się najbardziej odpowiednia. Ale dla pewności radziłbym zajrzeć do dyskografii Beatlesów.
    A jakie nowości czekają nas w Wielkim słowniku ortograficznym PWN? Tysiące nowych wyrazów, w tym nazw własnych, również takich, których dotychczas w słownikach nie notowano (np. postaci literackie oraz bohaterowie popkultury). Nowy wykład zasad, uściślony i uzupełniony o kilka paragrafów wyjaśniających sprawy wątpliwe. Zaktualizowany aneks z wykazem ostatnich zmian w ortografii. Nowy aneks z wyrazami wymawianymi tak samo, ale pisanymi inaczej. Ponadto książeczka z tekstami Ogólnopolskiego Dyktanda.
    Słownik na szczęście nie urośnie do dwóch ani trzech tomów, co najwyżej będzie miał trochę grubszy grzbiet. „Okres przejściowy”, o którym Pan wspomniał, ciągle obowiązuje, ale powoli przyzwyczajamy się do nowej pisowni zaprzeczonych imiesłowów, dlatego w nowym słowniku zostaną one zapisane łącznie i odesłane do odpowiedniej reguły ortograficznej.
    Dziękujemy za zainteresowanie naszym słownikiem!

    Mirosław Bańko

  • 22.07.2002

    zaprzeczone imiesłowy jeszcze raz

    Jak należy poprawnie napisać: nie spokrewniony czy niespokrewniony? W encyklopedii pod hasłem konwergencja przeczytałam, iż jest to „podobieństwo cech występujące u organizmów nie spokrewnionych ze sobą”, a wydaje mi się, że jeśli imiesłów używany jest w znaczeniu przymiotnikowym, to ma łączną pisownię. Proszę o wyjaśnienie tej kwestii. Dziękuję
    Czasem trudno ocenić, czy imiesłów został użyty w znaczeniu czasownikowym, czy przymiotnikowym. Moim zdaniem w cytowanym przykładzie chodzi o to pierwsze (organizmy, które nie są spokrewnione), a w takim razie rozdzielna pisownia jest uzasadniona. Od kilku lat wszystkie zaprzeczone imiesłowy przymiotnikowe wolno jednak już pisać łącznie - zarówno te użyte czasownikowo, jak i te użyte przymiotnikowo. Pani list najlepiej świadczy o tym, że kodyfikatorzy mieli rację, dążąc do uproszczenia pisowni imiesłowów.

    Mirosław Bańko

  • 8.05.2002

    nie z imiesłowami przysłówkowymi

    Jakie są najnowsze zasady pisania nie z imiesłowem przysłówkowym?
    Jeśli chodzi o imiesłowy przysłówkowe, to nic się nie zmieniło. Piszemy np. nie wiedząc i nie dowiedziawszy się - osobno.

    Mirosław Bańko

  • 19.04.2002

    zaprzeczone imiesłowy

    Zasady pisowni zwrotu "umowa na czas nieokreślony" zostały już przez Państwa wyjaśnione. Jednakże zarówno w kodeksie pracy jak i w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a także orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz komentarzach doktryny występuje zwrot "umowa o pracę na czas nie określony". Czy to oznacza, że ustawodawca popełnił błąd, który powtarzają inni? Jak zatem należy poprawnie napisać wskazane wyrażenie w piśmie urzędowym, powołując się na kodeks pracy?
    Ujednolicenie pisowni zaprzeczonych imiesłowów przymiotnikowych nie oznacza, że dawna pisownia stała się niepoprawna. Właśnie ze względu na konieczność przyzwyczajenia się do nowej reguły i zmiany wielu dokumentów wprowadzono okres przejściowy, zresztą nie określony (albo: nieokreślony) wyraźnie. W tej sytuacji nie można osobom piszącym po staremu zarzucać błędu. Jeśli zaś powołuje się Pani na określony dokument, np. kodeks pracy, to lepiej zastosować taką pisownię, jaka w nim została przyjęta.

    Mirosław Bańko

  • 18.10.2001

    znowu imiesłowy

    W publikacjach zagranicznych dotyczących niezawodności dostaw energii często używa się pojęcia "ENERGY NOT SUPPLIED", czyli energii (czy raczej jej ilości), która na skutek różnych przyczyn nie została dostarczona do odbiorcy pomimo jego zapotrzebowania. Jak należy to pojecie napisać przy tłumaczeniu - czy energia nie dostarczona czy też energia niedostarczona?
    Do niedawna nie dostarczona znaczyło 'taka, której nie dostarczono', a niedostarczona - 'taka, której nie sposób dostarczyć'. Obecnie zaleca się łączną pisownię niezależnie od znaczenia. Na ten temat wiele już pisaliśmy na naszych stronach - prosimy poczytać odpowiedzi na inne listy, które zawierają ciąg liter "imiesł".

    Mirosław Bańko



Copyright © 1997-2014 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88