znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 1 - 10 z 16 znalezionych

  • 7.11.2013

    nazwy stanowisk

    Jak należy pisać takie wyrażenia jak Kierownik Działu Rozliczeń i Ewidencji, Specjalista do Spraw Umów? Chodzi mi o to, czy dobrze używam pisowni dużymi literami.
    Pozdrawiam
    12 października 2010 r. opublikowaliśmy w poradni wypowiedź prof. Małgorzaty Marcjanik pt. pisownia nazw stanowisk – norma ortograficzna i zwyczaj. Mam nadzieję, że rozproszy ona Pani wątpliwości. Prosimy skorzystać z poradnianej wyszukiwarki.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 13.09.2011

    żeńskie nazwy stanowisk

    Witam!
    Mam problem z żeńskimi formami nazw takich stanowisk, jak konserwator zabytków, kurator oświaty, dyrektor generalny. Jak jest poprawnie: wojewódzka konserwator zabytków Anna Kowalska czy wojewódzki konserwator zabytków Anna Kowalska? Podobnie sprawa wygląda z kuatorem: wojewódzka czy wojewódzki kurator oświaty Anna Kowalska?
    Dziękuję i pozdrawiam
    Przymiotnik określający nazwę stanowiska kobiety, taką jak konserwator, kurator, dyrektor, może mieć formę męską, dostosowaną do rzeczownika rodzaju męskiego, jak i formę żeńską, dostosowaną do rodzaju naturalnego, czyli płci.
    Na ogół stosuje się zasadę, że jeśli mowa o stanowisku jako takim, a więc bez wymieniania konkretnej osoby, która to stanowisko zajmuje, przymiotnik na postać rodzaju męskiego. Jeżeli zaś wymienia się konkretną osobę płci żeńskiej, na przykład Annę Kowalską, wówczas przymiotnik może wystąpić bądź w rodzaju męskim (informuje o większym prestiżu stanowiska), bądź w rodzaju żeńskim (ostatnio wiele kobiet życzy sobie, by za pomocą formy językowej informować o płci).
    Spośród trzech wymienionych nazw stanowisk – konserwator, kurator, dyrektor – nazwa ostatnia występuje dość często w formie żeńskiej dyrektorka. Trzeba jednak pamiętać, że forma ta tradycyjnie oznacza mniejszy prestiż stanowiska; porównajmy: dyrektorka szkoły (chyba tylko w języku mówionym) – dyrektor departamentu.

    Małgorzata Marcjanik, prof., Uniwersytet Warszawski

  • 15.12.2009

    żeńskie nazwy stanowisk

    Szanowni Państwo,
    moje watpliwości dotyczą następującej kwestii: Podziękowanie dla Pani Anny Nowak dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1 w Warszawie czy Podziękowanie dla Pani Anny Nowak dyrektora Szkoły Podstawowej nr 1 w Warszawie? I podobnie: Podziękowanie dla Pani Anny Nowak poseł RP czy Podziękowanie dla Pani Anny Nowak posła RP?
    Iwona Kowalska
    Opowiadałabym się za pierwszymi zdaniami w obu przykładach, to jest: Podziękowanie dla Pani Anny Nowak, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1 w Warszawie oraz Podziękowanie dla Pani Anny Nowak, poseł na Sejm RP [prosimy zwrócić uwagę na przecinki – Red.]. Mamy tu bowiem do czynienia z taką sytuacją komunikacyjną, w której w pierwszej kolejności pojawia się informacja o płci osoby, o której mowa (Pani Anna Nowak), a dopiero później informacja o jej funkcji.
    Gdyby kolejność wprowadzanych informacji była odwrotna – najpierw nazwa funkcji, a potem nazwa osoby pełniącej tę funkcję – wówczas można by było użyć zdań zarówno w formie Podziękowania dla dyrektor Szkoły... Pani Anny Nowak / poseł na Sejm... Pani Anny Nowak, jak i Podziękowania dla dyrektora Szkoły... Pani Anny Nowak / posła na Sejm... Pani Anny Nowak.
    W obu pierwszych zdaniach zastosowana została zasada mówiąca o tym, że jeśli przypisywana kobiecie nazwa funkcji, zawodu, stanowiska ma postać rzeczownika w rodzaju męskim, to rzeczownik ów pozostaje nieodmienny. Dodajmy, że jeśli mamy do wyboru formę męską rzeczownika lub utworzoną od niego za pomocą przyrostka formę żeńską, np. dyrektor – dyrektorka, kierownik – kierowniczka czy poseł – posłanka, to formy męskie mają charakter bardziej prestiżowy, nadają się w związku z tym do użycia w bardziej oficjalnych sytuacjach mówienia (pisania).

    Małgorzata Marcjanik, prof., UW

  • 11.05.2008

    Dyrektor ds. Projektów

    Jak prawidłowo napisać stanowisko Dyrektor ds. Projektów? W tekście powinnam pisać dyrektor ds. projektów. Jeśli używam tego w podpisie tekstu z imieniem i nazwiskiem i piszę z dużej litery Dyrektor, to źle wygląda wg mnie Dyrektor ds. projektów. Google znalazły mi wręcz stronę wydawnictwa PWN z zajmowanymi przez pracowników stanowiskami, pisanymi dużymi literami, m.in. Dyrektor ds. Projektów.
    Proszę o pomoc.
    Pozdrawiam serdecznie,
    Grażyna Dobromilska
    Podobnych pytań zadano już nam tak dużo, że w poradnianym archiwum jest o czym poczytać. Prosimy wpisać w poradniane okienko słowa "nazwy stanowisk" (w cudzysłowie takim, jak tu, czyli prosto z klawiatury) i przeczytać odpowiedzi. Prowadzą one do wniosku, że słowa Dyrektor ds. Projektów w podpisie lub nagłówku listu są ortograficznie bez zarzutu, natomiast w innych kontekstach (np. „Szukamy kandydatów na stanowisko dyrektora ds. projektów”) małe litery wydają się lepszym rozwiązaniem.

    Mirosław Bańko, PWN

  • 2.04.2008

    nazwy stanowisk

    Uprzejmie proszę o informację, czy w protokole kontroli, pisząc stanowisko bez podawania imienia i nazwiska osoby, np. „Dyrektor Wydziału Komunikacji wydał decyzję”, „Wicemarszałek Województwa Świętokrzyskiego skierował pismo”, piszemy je od wielkiej, czy od małej litery. Protokół kontroli zawiera opis stanu faktycznego i jest podpisywany przez kierownika jednostki i kontrolera.
    Tomasz Gaweł
    Zastosowanie ma tu zasada [85] Wielkiego słownika ortograficznego PWN. Nie jest ona wprawdzie jednoznaczna, ale wynika z niej, że zapis małymi literami byłby poprawny. Wolno jednak – w takich kontekstach, jak podano w przykładach – użyć wielkich liter, skoro nazwa stanowiska odnosi się do konkretnej osoby. Lepiej wybrać właśnie zapis wielkimi literami, bo jako bardzo rozpowszechniony nie będzie zwracać uwagi.

    Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

  • 22.09.2007

    nazwy stanowisk

    Istnieje oferta pracy na stanowisku montera zestawów elektronicznych. Czy w liście motywacyjnym należy napisać z małej, czy dużej litery nazwę tego stanowiska, jak następuje: „(...) zdecydowałem się na przedstawienie swojej kandydatury na stanowisko: Monter zestawów elektronicznych” czy może ma być: „Monter Zestawów Elektroncznych”? Jak ma być?
    Nazwy stanowisk piszemy zasadniczo małymi literami (nie z małej litery). Jeżeli odnosimy je do konkretnej osoby, to możemy użyć też wielkich liter, ale zwyczaj ten dotyczy raczej wysokich stanowisk (godności – według nomenklatury spotykanej w słownikach ortograficznych). Możemy więc napisać, że przemówienie wygłosił Prezydent Krakowa albo Przewodniczący Rady Miejskiej, albo Dyrektor Naczelny, albo nawet Redaktor Naczelny, ale raczej nie Kierownik Magazynu. W liście motywacyjnym najlepiej napisać: „(...) zdecydowałem się na przedstawienie swojej kandydatury na stanowisko montera zestawów elektronicznych” – i to zarówno dlatego, że nie chodzi o konkretną osobę, lecz wakat, jak i dlatego, że monterowi bliżej do kierownika magazynu niż do prezydenta.

    Mirosław Bańko, PWN

  • 13.01.2006

    druhna naczelniczka

    Witam!
    W Związku Harcerstwa Polskiego po raz pierwszy w jego historii wybrano na funkcję Naczelnika ZHP kobietę. Pojawiła się wątpliwość:
    - druhna naczelnik
    czy
    - druhna naczelniczka?
    Zdecydowanie druhna naczelniczka. Tytuły i stopnie harcerskie mają długą tradycję symetrii rodzaju i płci. Druga zwrotka jednej z najważniejszych pieśni obrzędowych zaczyna się przecież od słów „Mówiłaś druhno komendantko”. Nie jestem pewien, ale pieśń powstała chyba w drużynie żeńskiej, a potem została przejęta przez całe harcerstwo, tak że dziś tylko chłopcy śpiewają: „druhu komendancie”.
    Druhna naczelnik brzmi sztucznie. Co prawda nazwy stanowisk administracyjnych w połączeniu z tytułem pani pozostają w rodzaju męskim (por. pani minister), a nawet nie tworzą form żeńskich w innych użyciach (por. minister zdecydowała), ale dla tytułów harcerskich, które maja długą tradycję tworzenia nazw żeńskich, warto zrobić wyjątek. Oczywiście naczelnik ZHP może pozostać w formie męskiej jako nazwa funkcji, tak jak w nadesłanym pytaniu.

    Marek Łaziński, Uniwersytet Warszawski

  • 20.10.2003

    nazwy stanowisk

    Witam!
    Jestem od niedawna wykonawcą stempli. Proszę o wyjaśnienie następujących kwestii:
    1. Jaką literą – dużą czy małą – należy pisać nazwy stanowisk na pieczątkach, np. prezes zarządu czy Prezes Zarządu, czy może prezes Zarządu (Jan Kowalski)? Podobnie kierownik Działu Logistyki czy Kierownik...? Skład rządu RP na stronach w necie jest pisany małymi literami, np. minister edukacji narodowej Krystyna Łybacka. Czy tak samo powinny wyglądać pieczęcie? Trudno mówić tu o formie grzecznościowej, wszak posiadacz takiego stanowiska zawsze, pieczętując pisma, zwraca się do osób trzecich. Czy jest jakaś reguła, która określa pisanie nazw stanowisk w wypadku pieczątek imiennych?
    2. Czy jest dopuszczalne pisanie powyższych nazw literami wielkimi np. PREZES Jan Kowalski?
    Ad 1. Nazwy stanowisk, funkcji, tytułów pisane przez osoby, których one dotyczą, powinny być zasadniczo – przez skromność – pisane małą literą. Również na stemplach. Na przykład:
    lek. med. Jan Nowak
    pediatra

    dr Maria Kowalska
    tłumacz przysięgły
    Tego typu pisownię zalecam. Bywa jednak, że nazwa rozpoczynająca się rzeczownikiem jest nazwą wielowyrazową, np. tłumacz przysięgły czy specjalista chorób oczu. Wówczas słownik ortograficzny dopuszcza pisownię rzeczownika wielką literą w drukach firmowych, na wizytówkach i na pieczątkach właśnie. Tłumaczy się to tym, iż rzeczowniki te zajmują wtedy początkowe miejsce w nazwie.
    Nazwy stanowisk, funkcji, tytułów Nowy słownik ortograficzny PWN pod red. Edwarda Polańskiego każe pisać małą literą. Np. prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, premier, więc również minister edukacji narodowej i sportu. Dopuszcza jednak pisownię tychże nazw literą wielką wtedy, gdy nazwa taka odnosi się do konkretnej osoby (nie urzędu) i – co ważne – występuje w pełnym brzmieniu. Zgodnie z tą wskazówką przykładowa forma zarządu powinna być zapisana małą literą, gdyż stanowi tylko część nazwy. Najczęściej jednak w obrębie tekstu pieczątki pełna nazwa występuje – wówczas omawianą formę można potraktować jako elipsę (formę skróconą) tej nazwy i zapisać ją wielką literą.

    Ad 2. Pisanie wielkimi literami jest niewskazane. Wynika najczęściej z chęci uniknięcia błędu. Ponadto „wersaliki krzyczą” – jak mówią użytkownicy poczty elektronicznej, a zawsze mocno eksponują treści w ten sposób zapisane, co w przytoczonym przykładzie nie ma żadnego uzasadnienia.

    Małgorzata Marcjanik, prof., Uniwersytet Warszawski

  • 20.10.2003

    nazwy stanowisk i urzędów

    Szanowni Państwo!
    Do moich zadań należy korekta pism (jak chętnie urzędnicy mówią – „sprawdzanie pism pod względem poprawności językowej”) w Ministerstwie Środowiska. Choć znam regułę polskiej ortografii mówiącą, że nazwy oficjalnych stanowisk, godności, funkcji (np. prezydent, premier, minister) piszemy małą literą, zaś nazwy urzędów jednoosobowych wielką, przyznam szczerze, że ich pisownia sprawia mi coraz więcej kłopotów. Trudno mi bowiem rozstrzygnąć, czy w danym zdaniu mowa o stanowisku, czy o jednoosobowym urzędzie. Czy powinniśmy napisać „rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia...”, czy (z czym spotkałam się ostatnio w Gazecie Prawnej) „rozporządzenie ministra środowiska”? Czy etaty i środki finansowe, będące dotychczas w dyspozycji Krajowego Zarządu Parków Narodowych, przejmie Minister Środowiska, czy minister środowiska? Stanowisko zajęte przez Ministra Środowiska czy ministra środowiska?
    Uważam, że gdy cytowane są akty prawne (a do takich należy rozporządzenie), jak najbardziej uzasadniona jest pisownia wielkimi literami. Ale w pozostałych przypadkach pewności nie mam. Będę bardzo wdzięczna za pomoc – tym bardziej że osoby przynoszące mi pisma niechętnie patrzą na moje poprawki (oczywiście w pismach powstających w moim urzędzie wszystkie tytuły pisywane są od wielkich liter) i wciąż muszę udowadniać swoje racje.
    Pozdrawiam serdecznie
    Wioletta Wichrowska
    Nazwy urzędów jednoosobowych w aktach prawnych pisze się wielką literą, więc w przytoczonym przykładzie poprawną formą będzie: „rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia...”.
    Zgodnie ze zwyczajem – jak podaje Nowy słownik ortograficzny PWN pod red. Edwarda Polańskiego – pisownię wielkimi literami można również stosować w tekstach o innym przeznaczeniu, pod warunkiem że nazwa taka odnosi się do konkretnej osoby i występuje w pełnym brzmieniu. Na przykład „Dziś Minister Środowiska odwiedzi... ”.
    Ponadto rzeczowniki występujące na początku nazw wielowyrazowych można pisać wielką literą w drukach firmowych, na wizytówkach, pieczątkach itp., co motywuje się tym, że rzeczowniki te zajmują wtedy początkowe miejsce w nazwie.
    Małą literą zaś nazwę omawianego urzędu zapiszemy wtedy, gdy będzie ona użyta w znaczeniu nazwy pospolitej, to znaczy nie odnoszącej się do konkretnej osoby na tym stanowisku, np. „Sprawa ta nie należy do kompetencji ministra środowiska (lecz ministra zdrowia)”.

    Małgorzata Marcjanik, prof., Uniwersytet Warszawski

  • 25.08.2003

    nazwy stanowisk

    Jakich liter – wielkich, czy małych – używamy, gdy piszemy Specjalista ds. Marketingu, np. podpisując pismo lub umieszczając ten tytuł na wizytówce?
    Dziękuję.
    Joanna Baumgart
    Osobiście sądzę, że w podpisie listu lub na wizytówce uzasadniona (choć niekonieczna) jest pisownia wielkimi literami. Zdania na ten temat są podzielone, zob. opinię prof. Małgorzaty Marcjanik pod nagłówkiem nazwy stanowisk (można ją znaleźć w archiwum naszej Poradni za pomocą wyszukiwarki).

    Mirosław Bańko

 



Copyright © 1997-2014 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88