znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 1 - 10 z 21 znalezionych

  • 9.01.2014

    nazwy ugrupowań poetyckich a pisownia

    Dzień dobry!
    Mam pytanie: czy nazwy ugrupowań poetyckich (np. Awangarda Krakowska, Przedmieście) zapisujemy w cudzysłowie?
    Pozdrawiam
    Rafał Kowalski
    Nazwy takie są wyróżniane wielkimi literami, cudzysłów nie jest więc potrzebny.

    Jan Grzenia

  • 21.12.2013

    nazwy konferencji naukowych i wystaw artystycznych

    Jak należy wyróżniać nazwy konferencji naukowych i wystaw artystycznych – kursywą czy cudzysłowem? Czy dopuszczalne jest, żeby dla odróżnienia od tytułów prac naukowych i dzieł malarskich, składanych pismem pochyłym, nazwy konferencji i wystaw ujmować w tym samym tekście w cudzysłów?
    W publikacjach można stosować i te, i inne sposoby wyróżniania (np. kapitaliki), najważniejsza jest przy tym czytelność tekstu. Jest to bowiem kwestia redakcyjna i ewentualnie typograficzna. Nie ma też, poza wielkimi literami, wyróżnień na stałe przypisanych do wymienionych nazw. Oznacza to, że jeśli wybieramy pismo pochyłe do wyróżniania tytułów prac naukowych, dzieł malarskich itp., rozsądnie jest nazwy innego rodzaju wyróżnić w odmienny sposób, może to być cudzysłów.

    Jan Grzenia

  • 20.03.2013

    nazwy sal

    Szanowni Państwo,
    pytanie dotyczy dwóch sal obrad. Pierwsza otrzymała imię „Orła Białego”, druga „Znaku Rodła”. Czy na tablicy informacyjnej przy wejściu do sali powinien zostać umieszczony napis Sala im.(imienia?) Orła Białego (a więc i: Sala im. Znaku Rodła), czy też możliwa jest wersja Sala Orła Białego (Sala Znaku Rodła)? Czy powinno się zastosować cudzysłów (Sala im. „Orła Białego”)?
    Z góry bardzo dziękuję za odpowiedź, gdyż przygotowywany jest właśnie projekt graficzny tablic informacyjnych.
    Można użyć obu form, tzn. Sala Znaku Rodła, Sala im. (= imienia) Znaku Rodła, Sala Orła Białego, Sala im. Orła Białego. Dodatkowym problemem jest pisownia pierwszego wyrazu, ale skoro napis ma znaleźć się na tablicy informacyjnej, trzeba będzie zapisać go wielką literą.
    Wyrazu imienia używa się do wskazania, kto lub co jest patronem czegoś. Zrozumiałe, że użyjemy go przede wszystkim wtedy, gdy obiekt poświęcony jest człowiekowi (a i tu są wyjątki, przede wszystkim nazwy ulic). W innym razie nie ma konieczności. Co więcej: nazwy Sala Znaku Rodła, Sala Orła Białego uznałbym za lepiej brzmiące, a tym samym poręczniejsze w użyciu.
    Cudzysłowu lepiej nie używać w takich nazwach.

    Jan Grzenia

  • 6.03.2013

    nazwy hoteli i pensjonatów a cudzysłowy

    Szanowni Państwo!
    Jak powinno się zapisywać nazwy hoteli i pensjonatów, także tych zagranicznych? Czy pisać w „Hotel du Parc et du Chateau” czy też cudzysłów pominąć? Podobnie w przypadku pensjonatów, które zwą się np. „Les Sapins” lub „Les Loisirs” – z cudzysłowem czy bez?
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Z poważaniem,
    Julia Doroszewska
    Nie ma potrzeby używania cudzysłowów, skoro nazwy zostały wyróżnione wielkimi literami.

    Jan Grzenia

  • 11.12.2011

    pisownia nazw firm

    Proszę o odpowiedź, jak należy poprawnie pisać nazwy firm typu: KGHM Polska Miedź S.A., Geofizyka Toruń, Investgas, ORLEN, Przedsiębiorstwo Robót Budowlanych Sp. z o.o., Chemkop S.A., CFT Polska Sp. z o.o., Kopalnia Soli Wieliczka S.A., Sandvik Polska Sp. z o.o. Gdzie postawić cudzysłów (lub kursywę zamiast niego)?
    Nazwy własne wyróżniamy wielkimi literami, a tym samym inne wyróżnienia nie są konieczne. Jeśli użyjemy cudzysłowu, to tylko do wyróżnienia indywidualnego składnika nazwy, który występuje po jej składniku opisowym, mogłoby np. być Kopalnia Soli „Wieliczka” S.A. (użycia kursywy w ogóle nie polecam). Podane przykłady pokazują zresztą, że nie zawsze takie wyróżnienie będzie możliwe.

    Jan Grzenia

    1. 11.12.2011
      Choć zwyczaj, a także dokumenty rejestracyjne firm sankcjonują zapis S.A., to zgodnie z zasadami polskiej pisowni, nakazującymi pomijać kropki w skrótowcach, powinno się pisać SA.

      Red.

  • 12.04.2010

    nazwy przystanków

    Szanowni Państwo,
    proszę o odpowiedź na pytanie, jak powinno się zapisywać nazwy przystanków komunikacji publicznej rozpoczynające się od słów rondo, osiedle, plac itp. – przystanek „Os. Kwiatowe” czy też przystanek „os. Kwiatowe”? Czy cudzysłów jest konieczny?
    Z poważaniem
    Michał Kryg
    Nasze reguły ortograficzne nie dają tu jednoznacznej odpowiedzi, powinniśmy jednak zastosować regułę zapisu nazw ulic i placów. W związku z tym będziemy musieli za właściwy uznać zapis przystanek os. Kwiatowe, choć bez skrótu w nazwie należy napisać przystanek Osiedle Kwiatowe (cudzysłów nie jest konieczny).

    Jan Grzenia

  • 18.06.2009

    Energa

    Jak i czy odmieniać przez przypadki nazwę firmy Energa SA (która została wymyślona przez agencję reklamową), a także wieloczłonowe nazwy spółek zależnych, takie jak: Energa Operator, Energa Operator Oddział w Gdańsku, Energa Obrót, Energa Obsługa i Sprzedaż, Energa Elektrownie Ostrołęka, Energa Nieruchomości, Energa Elektrociepłownia Elbląg / Piwonice, Energa Oświetlenie Sopot?
    Na pytanie „czy” odpowiadam: zdecydowanie tak, nazwa ta z łatwością poddaje się takiej oto odmianie: D. Energi, CMs. Enerdze, B. Energę, N. Energą. Nazwy podane w pytaniu są jednak wieloczłonowe, a to utrudnia ich użycie. Ważne jest bowiem ustalenie hierarchii składników nazwy. Ich główny, występujący na pierwszym miejscu, składnik należy odmieniać w każdym wypadku, również w nazwach wielowyrazowych.
    Większym problemem jest to, jak traktować drugi człon nazwy, który w dodatku też może składać się z wielu elementów. Tu jednak stąpamy po znanym gruncie – w nazwach typu Elektrownie Ostrołęka, Huta Katowice odmienia się tylko pierwszy składnik.
    Następnie należałoby ustalić stosunek między pierwszym a drugim członem nazw. Chodzi przede wszystkim o to, czy te człony są równorzędne, czy nie. W pierwszym wypadku należałoby je odczytywać według schematu Energa (i) Operator, w drugim – Energa (jaka?) Operator. Rozstrzygnięcia problemu nie ułatwiają zapisy stosowane w internetowych publikacjach Energi, jest tam np. zapis z łącznikiem Energa‑Operator, który wskazuje na równorzędność członów, ale przeważają zapisy bez łącznika, które dopuszczają dwojaką interpretację.
    Składniki równorzędne powinny być odmieniane, podobnie jak to robimy w nazwach Bielsko‑Biała, a wtedy musiałoby być np. „Pracuję w Enerdze Elektrociepłowni Elbląg, Enerdze Operatorze”.
    Gdyby druga część nazwy była składnikiem podrzędnym, moglibyśmy ją odmieniać (tak jak w powyższym przykładzie), moglibyśmy jednak też zrezygnować z odmiany. Nieodmienność może mieć uzasadnienie, bo drugi element nazwy we wszystkich podanych przykładach pochodzi od wyrazu pospolitego, może więc dojść do zatarcia przejrzystości nazwy w języku mówionym. Łatwo sprawdzić, że zdanie „Pracuję w Enerdze Obsłudze i Sprzedaży”, jest czytelne w piśmie ze względu na wielkie litery, zaś w mowie może okazać się niejednoznaczne (słuchacz mógłby zrozumieć, że chodzi o dział Energi).
    Na podstawie różnych faktów wnioskuję jednak, że intencją twórców było utworzenie nazwy z elementem głównym i podrzędnym. W związku z tym będziemy obowiązkowo odmieniać składnik pierwszy, drugi zaś fakultatywnie, podobnie jak to robimy w przypadku złożonych nazw produktów przemysłowych, np. „Jeżdżę Fiatem Panda” lub „Jeżdżę Fiatem Pandą”.

    Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

    1. 18.06.2009
      Osobiście jestem zwolennikiem reformy, która pozwalałaby pisać nazwy marek i modeli wielką literą (gdy chodzi o egzemplarze). Czy formy napotkane w dzisiejszym mailu z Poradni świadczą o tym, że wykonano krok w tym kierunku? Jeśli tak, to jaka zasada pozwala na użycie tu wielkich liter, zwłaszcza przez prof. Grzenię, który od wielu lat konsekwentnie doradzał w takich razach pisownię małą literą?
      Z poważaniem

      Wojciech Górnaś

    2. 18.06.2009
      Nic nie jest takie proste, jak się wydaje. Cytujemy odpowiedź otrzymaną od dr. Grzeni: „Zapis «Jeżdżę Fiatem Pandą» należy czytać 'Jeżdżę samochodem marki Fiat Panda', co pozostaje w zgodzie z regułami [88] i [109] WSO. Oczywiście samej nazwy nie trzeba poprzedzać wyrazem marka ani też ujmować jej w cudzysłów (jak to jest w przykładach w WSO), skoro wielka litera wskazuje na użycie wyrazu w funkcji nazwy firmowej''.

      Red.

  • 5.02.2009

    pisownia nazw własnych

    Szanowni Państwo!
    Zastanawia mnie, jak prawidłowo zapisać nazwę własną kina (np. Zmierzch, Rialto), firmy (np. Firma Budowlana Dom‑Bud, Gatta), festiwalu kulturalnego, targów, akcji, stowarzyszeń (np. Festiwal Młodzieży Wolni Ludzie, Targi Pracy Pierwszy krok w biznesie, Niebieska linia, Lodołamacze, Stowarzyszenie Pomocy Ubogim). Czy któreś w wyrazów powinny być pisane małą literą, literami drukowanymi, czy może powinny być ujęte w cudzysłów?
    Z wyrazami szacunku,
    Paulina Michalska
    Nazwy własne zawsze piszemy wielką literą, a więc powinno być: Zmierzch, Rialto, Firma Budowlana Dom‑Bud, Gatta, Festiwal Młodzieży Wolni Ludzie, Targi Pracy Pierwszy Krok w Biznesie, Niebieska Linia (to prawdopodobnie nazwa stowarzyszenia, a wtedy mogłoby być Stowarzyszenie Niebieska Linia), Lodołamacze (chyba chodzi o Konkurs dla Pracodawców Wrażliwych Społecznie Lodołamacze), Stowarzyszenie Pomocy Ubogim.
    Założyłem, że wyrażenia firma budowlana, festiwal młodzieży, targi pracy stanowią część nazw własnych. Gdyby było inaczej, pisalibyśmy je małymi literami, np. „Pracuję w firmie budowlanej Dom‑Bud” (bo właściwą nazwą jest, powiedzmy, Przedsiębiorstwo Robót Budowlanych Dom‑Bud), „Przekazałem darowiznę dla pewnego stowarzyszenia pomocy ubogim” (które nosi np. nazwę Fundacja im. Brata Alberta).
    Indywidualne składniki nazwy można ująć w cudzysłów, np. Firma Budowlana „Dom‑Bud”, Targi Pracy „Pierwszy Krok w Biznesie”.
    Na ogół nie ma potrzeby zapisywania takich nazw wersalikami („literami drukowanymi”), chyba że są to skrótowce, np. FSO ‘Fabryka Samochodów Osobowych’.
    Proszę też przestudiować reguły podane przez Wielki słownik ortograficzny PWN oraz porady dostępne w archiwum naszej poradni.

    Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

  • 28.10.2008

    Zmech

    Witam,
    mam zdanie, które brzmi: „Jestem absolwentem wrocławskiego «Zmechu»”. Jak powinno zapisywać się słowo zmech? Z wielkiej czy z małej literki, w cudzysłowie czy bez? Z góry dziękuję za odpowiedź. Pozdrawiam.
    Z poważaniem
    M. Mielcarz
    Chodzi zapewne o Wyższą Szkołę Oficerską Wojsk Zmechanizowanych im. T. Kościuszki we Wrocławiu, zwaną Zmechem. Jest to wprawdzie nazwa potoczna, lecz jednostkowa, należy ją w takim razie zapisać wielką literą. Cudzysłów nie jest tu potrzebny.

    Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

  • 28.10.2008

    zapis nazw firm

    Witam!
    Proszę o opinię w sprawie zapisu nazw firm. Należy je ujmować w cudzysłów, jest to błędem czy też jest to dozwolone, ale nie niezbędne? Na przykład: „Przetarg wygrała firma «Budowa SA»”. Cudzysłów wydaje mi się zbędny, ale często spotykam się z takim zapisem. A co w przypadku, gdy w nazwie firmy znajduje się imię i nazwisko, np.: „Przetarg wygrała firma «Jan Kowalski»”. Spotkałam się z argumentacją, że jeżeli w skład nazwy wchodzi imię i nazwisko, to trzeba ją ująć w cudzysłów.
    Indywidualną nazwę firmy można ująć w cudzysłów, pisząc np. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „Alfa”, zwykle jednak nie jest to potrzebne, bo informacja o nazwie jest czytelna nawet wówczas, gdy powstała od imienia i nazwiska. Pomiędzy zdaniami „Przetarg wygrała firma Jana Kowalskiego” a „Przetarg wygrała firma Jan Kowalski” jest oczywista różnica znaczenia.

    Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

 



Copyright © 1997-2014 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88