Lista odpowiedzi
wpisy 337 - 346 z 754 znalezionych
-
28.02.2006
określenia górnego pułapu
Zastanawia mnie poprawność określeń maksymalnej wartości, takich jak oprocentowanie nawet o 1/3 niższe, z zestawem można połączyć do 8 telefonów. Rozumiem, że wskazana wartość nie jest jedyna, ponieważ oprocentowanie może być wyższe, a telefonów można połączyć mniej. Wydaje mi się jednak, że nawet łączy się raczej z wyrażeniami o znaczeniu negatywnym, np. Nie mam nawet złotówki, a do wygląda mi na kalkę z ang. up to.
Bardzo interesuje mnie Państwa opinia na ten temat. Pozdrawiam.Nawet nie musi się łączyć z wyrażeniami o znaczeniu negatywnym, por. My nasze pączki zwijamy ręcznie (...) Prawdziwy fachowiec potrafi w godzinę zwinąć nawet tysiąc pączków (rozmowa z warszawskim cukiernikiem, Gazeta Wyborcza).
Do też nie jest kalką z angielskiego, por. Szczeliny te, nieraz na sto kilkadziesiąt kilometrów długie, a na parę szerokie, dochodzą głębokością do tysiąca metrów i więcej (Jerzy Żuławski, Na srebrnym globie powieść z roku 1903).— Mirosław Bańko, PWN
-
22.02.2006
rozczarowanie
Mam pytanie, czy można rozczarować się pozytywnie. Byłabym wdzięczna za odpowiedź.
Pozdrawiam.Byłem przekonany, że odpowiedź na to pytanie już jest w archiwum naszej poradni, i udało mi się ją znaleźć. Mam nadzieję, że Pani się też uda.— Mirosław Bańko, PWN
-
16.02.2006
wielki człowiek
Czy zdanie: Adam Mickiewicz był wielkim poetą, co udowodnił, pisząc Pana Tadeusza jest poprawne? Wątpliwości dotyczą określenia wielkim. Wiele osób tak mówi, wielu ludzi tak pisze na np. stronach internetowych, ale czy jest zgodne z językiem polskim? Czy napisanie, że ktoś był wielki pod względem umiejętności, jest błędem?Błędu nie ma, ale stwierdzenie jest dość oczywiste i może razić jako banał. Przypomina się Ferdydurke: A zatem dlaczego Słowacki wzbudza w nas zachwyt i miłość? (...) Dlatego, panowie, że Słowacki wielkim poetą był!.— Mirosław Bańko, PWN
-
11.02.2006
technika i technologia
Szanowni Państwo,
prawdopodobnie pod wpływem języka angielskiego poszerza się zakres stosowania słowa technologia. Wydaje mi się, że kiedyś oznaczało ono raczej sposób produkcji (łącznie z używanym do niej sprzętem). W USJP mówi się o przetwarzaniu i wiedzy. Obecnie jednak technologią powszechnie nazywa się np. funkcje komputerów i telefonów komórkowych, np. Bluetooth, USB, Wi-Fi itp. Czy użycie takie jest poprawne, a jeżeli nie, to czy nie należałoby go już uznać za dopuszczalne?Zapewne niektóre przykłady zastosowania słowa technologia można by, bardziej tradycyjnie, zastąpić słowem technika. Słowo technologia brzmi jednak bardziej uczenie (nie bez wpływu obecnej w nim cząstki -logia), a ponieważ od dawna było używane w podobnym znaczeniu, więc nie budzi w nas podejrzeń.
Neosemantyzmy w ogóle trudno zwalczać, gdyż ich obcość w przeciwieństwie do zapożyczeń właściwych jest słabo widoczna. A w dodatku polska, tradycyjna technologia i angielska technology to fałszywi przyjaciele tłumacza ze względu na bliskość znaczeń o wiele trudniejsi do zdemaskowania niż np. polska laska i czeska láska. Życzę Panu powodzenia w staraniach o rozdzielenie techniki i technologii, ale myślę, że czasem znaczenia tych słów bedą się nam mieszać i że jest to nieuniknione.— Mirosław Bańko, PWN
-
2.02.2006
nowotwór językowy
Drodzy Państwo,
użyłem określenia nowotwór językowy zamiast neologizm, za co dostałem ostrą rugę. Jak bardzo zawiniłem?
Serdecznie pozdrawiam,
MestO nowotworach językowych pisali także językoznawcy poloniści, ale raczej z intencją krytyczną. Neologizm natomiast to określenie neutralne. Różnica między nimi dotyczy więc wartościowania, a nie poprawności.— Mirosław Bańko, PWN
-
25.01.2006
zakąska, przekąska, zanęta, przynęta
Chciałbym prosić o podanie dokładnej różnicy między przynętą a zanętą oraz między przekąską a zakąską. Z góry dziękuję.Zakąskę podaje się przed posiłkiem lub do alkoholu. Przekąska w jednym ze znaczeń jest synonimem zakąski, a w innym oznacza jedzenie spożywane między posiłkami.
Na łowieniu ryb się nie znam. Z definicji w słownikach ogólnych wynika, że przynęta i zanęta to jedno, ale może rybacy mają inne zdanie.— Mirosław Bańko, PWN
-
8.01.2006
dzyndzel
W żadnym dostępnym mi słowniku nie znalazłem słowa dzyndzel. Interesuje mnie, czy wyraz ten ma jakieś znaczenie nie będące wulgaryzmem. Z góry dziękuję za informację.Chyba pora zaopatrzyć się w nowszy słownik, bo dzyndzel wcale nie tak trudno znaleźć. Podaję definicję i przykłady za Innym słownikiem języka polskiego PWN: Dzyndzel to coś długiego i wąskiego, co zwisa lub wystaje z czegoś. Słowo potoczne. Jedno szarpnięcie dzyndzla spowoduje zapłon trzech granatów... Jeździło się na dzyndzlu, czyli na zderzaku tramwajowym.— Mirosław Bańko, PWN
-
4.01.2006
zawieje i zamiecie
Witam!
Często w prognozie pogody wypowiadany jest zwrot zawieje i zamiecie. Zagłębiając się w definicje obu wyrazów, widzimy, że są to śnieżyce połączone z silnymi podmuchami wiatru. Czy mógłbym prosić o wskazanie różnic pomiędzy tymi dwoma słowami?
Mam również drugie pytanie, czy obie wersje są dozwolone: Azer i Azerbejdżanin. Dziękuję za odpowiedzi.
PozdrawiamZawieja to rzeczywiście śnieżyca połączona z silnym wiatrem, inaczej zadymka. To samo znaczenie ma zamieć. Ale zamieć ma też inne znaczenie unoszenie tumanów śniegu leżącego na ziemi przez podmuchy wiatru. W tym drugim znaczeniu można mówić o zawiejach i zamieciach, czyli o zadymkach i tym, co im towarzyszy.
O Azerach i Azerbejdżanach pisaliśmy niedawno w naszej poradni. Prosimy sprawdzić w archiwum.— Mirosław Bańko, PWN
-
3.01.2006
gruby błąd
Dzień dobry,
czy gruby błąd jest poważnym błędem, jeśli jest błędem? I czy warto kruszyć kopie z powodu grubych nadużyć, skoro większość Polaków już tak mówi?
Pozdrawiam!Nic złego nie widzę w grubym błędzie. Gruby błąd nie tylko nie jest grubym błędem, ale w ogóle nie jest błędem, nawet najcieńszym. Także grube nadużycia nie należą do nadużyć językowych. Można jedynie powiedzieć, że takie użycie słowa gruby, o jakie tu chodzi, jest charakterystyczne dla polszczyzny potocznej.— Mirosław Bańko, PWN
-
3.01.2006
prze(d)stryjec
Jakie jest (lub było) znaczenie wyrazu przedstryjec lub przedstryjek?
Dziękuję, MariaW staropolskiej terminologii rodzinnej produktywne były formanty prefiksalne; na przykład w nazwach dalszych przodków występował prefiks pra-, por. prababka, pradziad, praciotka 'siostra dziadka', prastryj 'brat dziadka'. Konkurowały z nim dwa inne prefiksy: prze-, por. przeciotka 'siostra dziadka lub babki', przewuj 'brat babki', przestyj(ec) 'brat dziadka', oraz przed-, por. przedbabka, przeddziad, przedwuj, przedstryjec. Nazwy przedstryjec, przestryjec były też używane w znaczeniu 'brat pradziada'.— Krystyna Długosz-Kurczabowa, Uniwersytet Warszawski




