znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 1 - 6 z 6 znalezionych

  • 12.01.2012

    polski bez ogonków

    Jaki jest bezokolicznik czasownika w zdaniu: kapiace od zlota mundury? Nie znalazlem w slowniku nic typu kapic, kapiac...
    Dziekuje bardzo
    Jeśli się napisze kapiace, to rzeczywiście trudno znaleźć bezokolicznik. Napiszmy kapiące, a bezokolicznik kapać sam się znajdzie (sam skapnie).

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 24.11.2011

    formy nieosobowe

    Szanowni Państwo,
    przepraszam za przyziemność pytania, jednak nurtuje mnie jedna rzecz – jaką formę gramatyczną ma wyrażenie wydaje się, że? Mnie się wydaje, że to forma bezosobowa, jednak zapis ze Słownika poprawnej polszczyzny jest dość niejasny (brzmi: tylko w 3. os., w użyciu nieos.), a w Państwa Poradni, w wypowiedzi prof. Bańki z dn. 20.03.2009 r., wspomniane sformułowanie nie pojawiło się wśród przykładów form nieosobowych.
    Z góry dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam.
    Forma wydaje się ma wartość trzeciej osoby, więc jako taka nie jest bezosobowa (choć ma znaczenie nieosobowe – w tym sensie, że nie łączy się z osobowym podmiotem). Pod względem gramatycznym bezosobowe formy czasownika to bezokolicznik, bezosobnik (np. pisano, myto), imiesłowy i gerundium (np. pisanie, mycie).

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 8.09.2011

    niesieni, ale spleceni

    Witam,
    Ostatnio natrafiłam na problem dotyczący tworzenia imiesłowów przymiotnikowych biernych. Chodzi o czasowniki typu nieść, spleść i formę mianownika liczby mnogiej imiesłowu przymiotnikowego. Mamy z jednej strony formy miękkotematowe: niesieni, a z drugiej – spleceni – bez zmiękczenia. Jaka jest zasada tworzenia tych form? SO nie zawsze podaje przy danym czasowniku formę imiesłowu w l. mn.
    Z poważaniem
    AP, Lublin
    Formę męskoosobową imiesłowu biernego najłatwiej utworzyć z tzw. odsłownika, czyli rzeczownika odczasownikowego (odsłownego) o zakończeniu -anie, -enie, -cie, bądź z tzw. bezosobnika, czyli formy o zakończeniu -no, -to. Podaję szczegóły (za Innym słownikiem języka polskiego PWN, tom 1, s. LIII):
    1. Jeśli bezokolicznik nie jest zakończony na -eć, zamień końcowe -nie odsłownika na -ni (np. czyta-nie na czyta-ni, niesie-nie na niesie-ni, splece-nie na splece-ni).
    2. Jeśli bezokolicznik jest zakończony na -eć, zamień końcowe -ono bezosobnika na -eni, a -no (nie po -o-) na -ni (np. słysza-no na słysza-ni).
    3. W pozostałych wypadkach (a więc gdy żadna z ww. reguł nie skutkuje) zamień końcowe -cie odsłownika na -ci (np. tar-cie na tar-ci).

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 2.02.2009

    patrzałem

    Dzień dobry!
    Mam pytanie, czy wyrażenie patrzałem jest poprawną forma, czy należy używać słowa patrzyłem.
    Z góry dziękuję za odpowiedź
    Patrzałem to forma wciąż poprawna, choć przestarzała. Czasownik patrzeć/patrzyć ma w większości klatek paradygmatu formy oboczne, najwięcej w czasie przeszłym, np. patrzyli, rzadziej patrzeli i patrzali.
    Godne uwagi jest to, że choć bezokolicznik patrzeć jest częstszy od patrzyć, to formy przeszłe pochodne od tego pierwszego (np. patrzał) są rzadsze od form pochodnych od tego drugiego (np. patrzył).

    Mirosław Bańko, PWN

  • 3.12.2005

    lubić

    Witam!
    Często słysze jak ludzie zamiast lubiłem, lubiłam mówią lubiałem, lubiałam. Czy te formy są poprawne? Wg mnie nie są poprawne, ale nie mogę tego znaleźć.
    Z góry dziękuję za odpowiedź. Pozdrawiam,
    Daniel
    Lubiałem i lubiałam byłyby może poprawne, gdyby bezokolicznik brzmiał lubieć. Skoro jednak brzmi lubić, to formy czasu przeszłego są też oparte na przyrostku -i-: lubiłem, lubiłeś, lubił, lubiłam itd.

    Mirosław Bańko, PWN

  • 14.05.2003

    kasłać, kaszlać czy kaszleć?

    Kaszleć czy kasłać – które z tych słów jest prawidłowe, a może obydwa? Proszę o rozwianie wątpliwości. Ja raczej kaszlę, ale tyle słyszę wokół kasłania, że zaczynam wątpić. Już teraz dziękuję za odpowiedź.
    Krystyna Wiśniewska
    Czas przeszły i bezokolicznik tworzone są zwykle od tematu kasł-, a czas teraźniejszy od tematu kaszl-. Częściej więc słyszymy, że ludzie kaszlą niż kasłają, i częściej wolelibyśmy, aby przestali kasłać, niż aby przestali kaszlać lub kaszleć.

    Mirosław Bańko

 



Copyright © 1997-2014 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88