znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 1 - 6 z 6 znalezionych

  • 2.06.2012

    tyle tylko (,) że

    Szanowna Pani, Szanowny Panie,
    chciałabym zapytać o wyrażenie tyle tylko że. Czy zapisywać je bez przecinka (jak tylko że, tyle że), czy z przecinkiem: tyle tylko, że...?
    Z poważaniem
    Katarzyna Rajko
    Na takie pytanie już kiedyś odpowiadałem, ale ponieważ odpowiedź nie znajduje się w publicznym archiwum poradni, więc zacytuję najważniejszy fragment:
    Interpunkcja w ciągu tyle tylko że jest zróżnicowana. Można postawić przecinek przed że albo nie stawiać przecinka, przy czym oba rozwiązania dają się uzasadnić. Pierwsze (przecinek przed że) opiera się na regule, by oddzielać przecinkiem że, które wprowadza zdanie podrzędne. Drugie (przecinek przed tylko) można oprzeć na analogii do wyrażeń zwłaszcza że i tym bardziej że, które w całości są poprzedzane przecinkiem, a w środku przecinka nie mają. Podobnie zróżnicowana jest interpunkcja w ciągu dlatego że, w którym przecinek można postawić albo przed że (jeśli akcent zdaniowy pada na dlatego), albo przed całym ciągiem (bez takiego akcentu). Niezależnie od przyjętego rozwiązania ciąg tyle tylko że trzeba poprzedzić przecinkiem (o ile oczywiście nie stoi on na początku zdania). To, czy postawić przecinek dodatkowo przed że może zależeć od tego, jak byśmy chcieli dane zdanie odczytać. Jeśli przewidujemy pauzę po słowie tylko, to obecność przecinka jest uzasadniona.
    I jeszcze fragment innej z wcześniejszych odpowiedzi:
    Natomiast w wypadku wyrażenia tyle tylko że położenie akcentu na tylko jest całkiem realne, więcej – prawdopodobne, więc przecinek sam się nasuwa. Proszę zwrócić uwagę, że pod tym względem tyle tylko że różni się od krótszego tyle że, które nie jest dzielone przecinkiem, por.
    Był taki sam, tyle tylko, że większy.
    Był taki sam, tyle że większy.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 24.06.2011

    zwłaszcza że

    Szanowni Państwo,
    czy wyrażenia takie jak zważywszy(,) że i tyle tylko(,) że należy traktować na tych samych zasadach co połączenia mimo że, tym bardziej że itp., czyli – zgodnie z regułą 90.B.1 – stawiać przecinek przed całym połączeniem?
    O możliwości postawienia przecinka wewnątrz takich wyrażeń mówi par. 90.B.2. Przecinek możemy postawić, jeśli na poprzedzający go składnik pada akcent zdaniowy. W wypadku wyrażenia zwłaszcza że sytuacja taka jest rzadka, akcent na słowie zwłaszcza brzmiałby nienaturalnie, radzę więc z tej możliwości nie korzystać. Natomiast w wypadku wyrażenia tyle tylko że położenie akcentu na tylko jest całkiem realne, więcej – prawdopodobne, więc przecinek sam się nasuwa. Proszę zwrócić uwagę, że pod tym względem tyle tylko że różni się od krótszego tyle że, które nie jest dzielone przecinkiem, por.
    Był taki sam, tyle tylko, że większy.
    Był taki sam, tyle że większy.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

    1. 24.06.2011
      Szanowny Panie Redaktorze,
      w dzisiejszym wydaniu biuletynu Poradni Językowej chyba zbyt szybko przeczytał Pan pytanie czytelnika, które dotyczyło wyrażenia zważywszy(,) że – w Pańskiej odpowiedzi bowiem napisał Pan o wyrażeniu zwłaszcza że. To samo wyrażenie znalazło się też w tytule artykułu.
      Z pozdrowieniami

      Marek Cieślik

    2. 24.06.2011
      Rzeczywiście, musiałem być roztargniony. Teraz nie tak łatwo poprawić błąd, gdyż zwłaszcza że zachowuje się pod względem interpunkcyjnym inaczej niż zważywszy że. Słowo zważywszy może przyjmować akcent zdaniowy, zatem uzasadnione jest oddzielanie go przecinkiem od że. W następującym przykładzie jest to dobrze widoczne: „Budżet będzie kredytowany przez obywateli, a zważywszy, że nie wszyscy o zwrot wystąpią, będzie miał dodatkowe zyski'' (Polityka).

      MB

  • 30.11.2005

    pod warunkiem (,) że

    Proszę o wyjaśnienie, gdzie stawiamy przecinek w wyrażeniu pod warunkiem że, gdyż źródła podają sprzeczne informacje. Wg Słownika interpunkcyjnego języka polskiego J. Podrackiego – tylko „przed całym połączeniem, nie zaś przed że”, natomiast Uniwersalny słownik języka polskiego S. Dubisza podaje przykład, w którym są dwa przecinki: „Powie policji wszystko, pod warunkiem, że nie ujawnią jego nazwiska”. Właściwa wydaje mi się pierwsza wersja, proszę jednak o wyjaśnienie.
    Dziękuję.
    Sądzę, że – podobnie jak w wypadku wyrażenia dlatego (,) że – decyduje miejsce akcentu: „Zrobił to, dlatego że ją kochał” (z akcentem na kochał) albo „Zrobił to dlatego, że ją kochał” (z akcentem na dlatego). I podobnie: „Powie policji wszystko, pod warunkiem że nie ujawnią jego nazwiska” (słowo warunkiem nie jest akcentowane) albo „Powie policji wszystko, pod warunkiem, że nie ujawnią jego nazwiska” (z akcentem na słowie warunkiem). W pierwszym zdaniu wyrażenie pod warunkiem że pełni funkcję spójnika, w drugim – samo pod warunkiem wprowadza bezpójnikowo dalszy ciąg zdania, a spójnikiem jest dopiero że.

    Mirosław Bańko, PWN

  • 29.06.2004

    tym bardziej że – tym bardziej, że

    Witam.
    Moje pytanie dotyczy zasady interpunkcyjnej w części frazy: tym bardziej że. Tzn. kiedy należy pisać: ..., tym bardziej że..., a kiedy ... tym bardziej, że...? Z obydwiema pisowniami spotkałem się w literaturze, lecz mimo to nie dopatrzyłem się logicznej reguły rządzącej tą interpunkcją.
    Z poważaniem,
    Grzegorz Mazur
    Wyrażenie tym bardziej że funkcjonuje jako spójnik, w związku z tym przecinek należy postawić przed nim. Przecinek postawimy przed że wówczas, gdy na tym bardziej pada akcent zdaniowy (jest ono w tym wypadku okolicznikiem w zdaniu nadrzędnym).
    Proszę porównać dwa przykłady (zdanie 2 pochodzi z Gazety Wyborczej, zdanie 1 jest jego przekształceniem):
    1) „Szwedzi boją się, tym bardziej że ich system opieki jest wyjątkowo hojny”.
    2) „Szwedzi boją się tym bardziej, że ich system opieki jest wyjątkowo hojny”.
    Mimo drobnej różnicy w przestankowaniu różnica treści jest oczywista, w zdaniu 1 wyjaśniamy przyczynę lęku, w 2 podkreślamy intensywność obaw. W języku mówionym w miejscu przecinka zrobimy pauzę, a w przykładzie 2 wyrażenie tym bardziej wyróżnimy za pomocą akcentu.
    Więcej objaśnień znajdzie Pan w Nowym słowniku ortograficznym, reguły [363-365].

    Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

  • 11.12.2001

    taka że...

    Szanowni Państwo!
    Moje pytanie dotyczy interpunkcji w zdaniach często spotykanych w pracach matematycznych:
    "m < n wtedy i tylko wtedy, gdy istnieje dodatnia liczba k, taka że m + k = n."
    Pozycja pierwszego przecinka chyba nie budzi wątpliwości. Czy drugi przecinek powinien być postawiony przed słowem taka, czy pomiędzy słowami taka a że?
    Pozdrawiam
    Marcin Peczarski
    Są dwie możliwości, różniące się szykiem: "taka liczba k, że..." albo "liczba k, taka że...". Za pierwszym razem akcent zdaniowy pada na słowo taka, za drugim na słowo k.
    Podobna sytuacja, gdy miejsce przecinka zależy od akcentu, dotyczy zdań z "dlatego że". Na przykład: "Cieszę się DLATEGO, że przyjechałaś", ale "Cieszę się, dlatego że PRZYJECHAŁAŚ" (wyrazy akcentowane wyróżniliśmy wersalikami).

    Mirosław Bańko

  • 19.09.2001

    dlatego (,) że

    Czy dopuszczalne jest w jakichś wyjątkowych przypadkach rozdzielanie przecinkiem wyrażenia dlatego że? Słownik interpunkcyjny PWN ("z krukiem") nie wyróżnia pisowni dlatego, że tak często spotykanej w prasie.

    Agata Gogołkiewicz
    Użycie przecinka zależy od akcentu zdaniowego: jeśli pada on na słowo dlatego, powinniśmy umieścić po nim przecinek, jeśli nie - przecinek należy umieścić przed całym dlatego że. Na przykład: "Cieszę się DLATEGO, że przyjechałaś", ale "Cieszę się, dlatego że PRZYJECHAŁAŚ".
    Przykłady przytoczyliśmy za innym PWN-owskim "krukiem" - Słownikiem wyrazów kłopotliwych. Jednak i Słownik interpunkcyjny dopuszcza możliwość postawienia przecinka między dlatego a że - prosimy poszukać dokładniej!

    Mirosław Bańko

 



Copyright © 1997-2014 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88