znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 1 - 10 z 23 znalezionych

  • 29.05.2012

    krajobraz

    Dzień dobry,
    w jaki sposób można podzielić wyraz krajobraz przy przenoszeniu do nowej linii (tzn. podzielić na sylaby)? Chodzi mi o wszystkie możliwości.
    Dziękuję.
    Ortograficzny słownik ucznia (Z. Saloni i in.), chyba najdokładniejszy, jeśli chodzi o dzielenie wyrazów, nie wskazuje w haśle krajobraz miejsc podziału, co sugeruje, że autorzy akceptują wszystkie podziały wchodzące w grę, mianowicie kra-jobraz, kraj-obraz i krajo-braz. Tak samo jest w Wielkim słowniku ortograficznym PWN.
    Zasady pisowni każą dzielić wyraz złożony rodzimy w miejscu złożenia (np. wodo-grzmot, nie wodogrz-mot), w wypadku wyrazów zapożyczonych wymóg ten przybiera formę zalecenia (np. lepiej foto-grafia niż fotog-rafia). Z krajobrazem jednak jest kłopot, słowo to składa się z cząstek rodzimych, ale strukturę ma obcą, bezafiksalną (inaczej niż np. w wodogrzmocie, gdzie -o- łączy wodę z grzmotem), można je traktować jako półkalkę niemieckiego Landschaft lub francuskiego paysage, w których człony Land- i pays- znaczą 'kraj'. W tej sytuacji najlepiej uznać wszystkie trzy podziały wskazane wyżej za legalne.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 22.05.2012

    Stonehenge i Seattle

    Mam pytanie dotyczące dzielenia wyrazów obcych przy przenoszeniu. Wg WSO należy przenieść Stonehen-ge, ale taki podział hest chyba niezgodny z kryterium fonetycznym. Zgodnie z fonetyką wyraz ten można podzielić tylko Stone-henge, bo w wymowie ma dwie sylaby, czy tak? I jak przenieść Seattle?
    Dziękuję.
    Zgadzam się z uwagą dotyczącą pierwszej z wymienionych nazw. Drugiej w ogóle nie powinno się dzielić.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 26.03.2012

    maskotka

    Jak prawidłowo podzielić wyraz maskotka na sylaby. Córka, uczennica klasy pierwszej, dokonała takiego podziału: ma-sko-tka, a pani poprawiła na mas-kot-ka. Ja sama podzieliłabym chyba tak: mas-ko-tka. Czy tylko wersja pani jest prawidłowa? Bardzo proszę o odpowiedź.
    Wszystkie trzy podziały są bardzo dobre, zgodne z regułami dzielenia wyrazów w języku polskim. Słownik ortograficzny PWN radzi ostatnią sylabę wydzielić przed głoską [k], czyli ma-skot-ka lub mas-kot-ka, pewnie dlatego, że w owym [k] można upatrywać rodzimy sufiks. Jest to jednak tylko zalecenie, zatem podziału dokonanego przez Pani córkę nie można uznać za błąd.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 5.03.2012

    dzielimy wyrazy

    Proszę o informacje dotyczące podziału wyrazu na głoski. Jak podzielić wyrazy: piasek, piana, biały, tablica, film, znakiem, wieszakiem i inne z głoską [i]? Na zajęciach z nauczycielami spór powstał o funkcję głoski [i]. Proszę o wyjaśnienie, ponieważ jedna ze stron sporu jest w błędzie i powiela błędny podział na zajęciach z uczniami.
    Podaję przybliżone zapisy fonetyczne: [p'jasek], [p'jana], [b'jały], [tabl'ica], [f'ilm], [znak'em], [v'ješak'em]. Litera i może być ośrodkiem sylaby i wówczas odpowiada głosce [i] (zob. tablica, film), ale może też być jedynie znakiem zmiękczenia poprzedniej spółgłoski, przy czym po niektórych spółgłoskach, zwłaszcza wargowych i przedniojęzykowych, odpowiada jej mniej lub bardziej wyraźnie słyszane [j] (zob. pozostałe przykłady).

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 17.01.2012

    Cedynia

    Chodzi o podział wyrazu Cedynia na sylaby. Czy prawidłową formą podziału jest Ce-dy-nia, czy można też Ce-dy-ni-a?
    Słowo ma trzy sylaby, więc drugi podział jest wykluczony.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 25.10.2011

    myślnik i pismo

    Witam!
    Czy przy dzieleniu na sylaby poprawny jest podział my-ślnik, czy myśl-nik oraz pi-smo czy pis-mo?
    Proszę o szybką odpowiedź, pozdrawiam.
    Wszystkie te podziały są dopuszczalne, ale ze względu na zgodność z budową wyrazu należy dać pierwszeństwo podziałom podanym na drugim miejscu.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 21.10.2011

    kłopotliwa paproć

    Witam,
    na sprawdzianie w klasie drugiej szkoły podstawowej dzieci miały podzielić na sylaby słowo paproć. Moje dziecko podzieliło w następujący sposób: pap-roć i ma obniżoną ocenę. Wydaje mi się, że oba podziały (pa-proć i pap-roć są poprawne, ale chciałabym się upewnić, zanim zacznę przekonywać nauczycielkę (która w wytycznych miała ten pierwszy podział).
    Pozdrawiam
    Na identyczne pytanie odpowiadaliśmy niedawno, bo 7 października br., odpowiedź można znaleźć w archiwum poradni. Najkrócej mówiąc: nawet jeśli nauczycielka w wytycznych programowych znalazła tylko jeden podział, powinna akceptować obydwa.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 7.10.2011

    zalecane podziały

    Szanowni Państwo!
    Jak należy prawidłowo podzielić na sylaby słowa: paproć, trzykrotka?
    z poważaniem
    Maria
    Dozwolone podziały to pa-proć i pap-roć oraz trzy-krot-ka i trzy-kro-tka. Ostatni z nich rozmija się z budową słowa, dlatego za lepszy trzeba uznać przedostatni. Pragnę zwrócić uwagę, że słowniki ortograficzne PWN – jako jedne z nielicznych – nie tylko podają ogólne zasady dzielenia wyrazów w piśmie, ale też wskazują zalecane miejsca podziału na liście haseł.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 16.06.2011

    Jak dzielić wyrazy?

    Jak powinno się prawidłowo dzielić wyrazy na sylaby? Na przykład wyraz okno: o-kno czy ok-no?
    Pozdrawiam
    Zasad dzielenia wyrazów nie da się streścić w kilku zdaniach, chyba żeby je przedstawić bardzo pobieżnie. Nie warto jednak, skoro są dobrze opisane w Wielkim słowniku ortograficznym PWN (dostępnym też na stronach WWW). Jeśli chodzi o przykład podany w pytaniu, to obydwa podziały są poprawne.

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

  • 10.05.2011

    dzielenie grup spółgłoskowych

    Podział na sylaby słów: nisko (ni-sko czy nis-ko), a dla kontrastu słowo grząsko. Ogólniej chciałbym zapytać o podział na sylaby zbitek spółgłoskowych -sk-, -szk-. Wydaje mi się, że często nie powinno się ich dzielić, mimo że podstawową zasadą jest rozdzielanie zbitek spółgłosek pomiędzy sąsiadujące sylaby. Będę wdzięczny za wyjaśnienie tej kwestii.
    Z poważaniem
    Przemysław Kolek
    Grupy spółgłoskowe wolno dzielić dowolnie, ale zaleca się dzielić je tak, aby od spółgłosek, które spadną do następnego wiersza, mogło się zaczynać jakieś słowo polskie. Ponadto, jeśli się uda, warto respektować podział morfologiczny, odzwierciedlający budowę słowa. Podzielimy np. pol-ski, nie po-lski (od -lsk nie zaczyna się żadne polskie słowo) i raczej nie pols-ki (choć taki podział nie byłby błędem). Możemy woleć podzielić brosz-ka (słowo to pochodzi od brosza) niż bro-szka, ale i ten drugi podział jest poprawny. W słowie nisko powstał tzw. węzeł morfologiczny (nałożyły się w nim częściowo dwa morfemy), w związku z tym każdy z dwóch jego podziałów – ni-sko i nis-ko jest równie dobry. Na dwa sposoby można podzielić też słowo grząsko. W dzieleniu wyrazów – oprócz zasad pisowni – mogą się przydać niektóre słowniki ortograficzne, w których zaznaczono punkty podziałów zalecanych. Polecamy oczywiście Wielki słownik ortograficzny PWN. Oznaczenia w poszczególnych hasłach są w nim zgodne z tym, co napisałem wyżej (tylko grząsko słownik każe dzielić wyłącznie na jeden sposób, co moim zdaniem jest zbyt restryktywne).

    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski

 

Copyright © 1997-2013 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88