znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 1 - 1 z 1 znalezionych

  • 7.10.2009

    zmyć komuś głowę i nie zostawić na nim suchej nitki

    Witam,
    czy zmyć komuś głowę wzięło się od mycia głowy za karę? I jeszcze: czy nie zostawia się na kimś suchej nitki w znaczeniu, że tak się kogoś obmawia, iż nie znajduje się w nim nic dobrego, choćby jednej nitki? Tylko dlaczego suchej?
    Z góry dziękuję!!!
    Mycie głowy zapewne nie wszystkim sprawia przyjemność, zwłaszcza jeżeli się to robi mało delikatnie. Stąd znaczenie metaforyczne: 'zrobić wymówkę, dać nauczkę, zwymyślać'. Obok zmyć komu głowę używany był też frazeologizm zmydlić komu głowę w tym samym znaczeniu. Natomiast zmyć komu głowę ołowiem znaczyło ‘rozstrzelać’. Na pierwotną niechęć do mycia (już nie tylko głowy) mogą wskazywać zwroty zmyć kogoś i zmywać kogoś bez ługu ‘dać reprymendę, dać nauczkę’.
    A z suchą nitką najprawdopodobniej było tak: najpierw można było zmoknąć, przemoknąć do suchej (ostatniej) nitki, czyli ‘zmoknąć całkowicie, zupełnie’, a następnie, jak się kogoś oblało plotkami, intrygami, to – metaforycznie – nie zostawiło się na mim suchej nitki.

    Krystyna Długosz-Kurczabowa, Uniwersytet Warszawski

 



Copyright © 1997-2014 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88