znajdź słowa:  w kategorii:  jak szukać? nazapki

Lista odpowiedzi

RSS - poradnia Zasubskrybuj nowości przez RSS (co to jest?)

wpisy 1 - 1 z 1 znalezionych

  • 18.04.2002

    nazwy mieszkańców

    W j. polskim wielką literą piszemy nazwy mieszkańców krain geogr. i państw, czy miast też?
    Jak utworzyć nazwy mieszkańców od: Dalmacji, Damaszku, Teheranu, Transylwanii, Hany(hanak?), Liptowa, Zahoria(zahorak?), Alabamy, Archangielska, Alabamy, Arnhem, Bahamów, Baltimore, Barcelony, Belfasu, Bermudów, Bilbao, Bogoty, Brighton, Brna, Bukaresztu, Capri, Cordoby, Dachau, Dakaru, Dortmundu, Dubrownika, Edinburghu. Florydy, Frankfurtu, Gemeru, Gibraltaru, Głuchołazów, Granady, Haagi, Istambułu, Jeruzalem, południowej Ameryki, Kandaharu, Karwiny, Kopenhagi, Krymu, Kisuc, Lichtensztajnu, Liverpoolu, Madrytu, Ołomuńca, Opawy, Ostrawy, Pilzna, Quebecku, Rotterdamu, Sewastopolu, Sztokholmu, Strasbourgu, Tokaju, Transylwani, Użhorodu, Verony, Waszyngtonu, Wieliczki i Genewy?

    Byłbym bardzo wdzięczny za odpowiedż, pozdrawiam
    W. Borkowski
    Nazwy mieszkańców miast, wsi, osiedli itp. zapisujemy małą literą. Tworzenie nazw mieszkańców jest, jeżeli chodzi o reguły ogólne, dość proste, w szczegółach jednak dość skomplikowane, toteż zachęcam do zapoznania się z odpowiednimi fragmentami mojego Słownika nazw własnych.
    Wspomniana reguła ogólna powiada, iż nazwy mieszkańców tworzymy, dodając do tematu nazwy miejscowej, przyrostek -anin (albo żeński przyrostek -anka), -czyk (albo żeński -ka), ewentualnie -ak (ten jednak występuje głównie w języku potocznym). Przyrostek -anin dołączamy zwykle do nazw polskich, -czyk głównie do nazw obcych. W każdym wypadku możemy sobie poradzić, tworząc nazwy opisowe według schematu "mieszkaniec X".
    Obszerny zbiór nazw podanych przez Pana uporządkowałem alfabetycznie, gwiazdką oznaczyłem nazwy, których nie spotkałem dotąd w tekstach, ale które można łatwo utworzyć.
    Alabama - Alabamczyk, Archangielsk - archangielczyk, Arnhem - *arnhemczyk, Bahamy - Bahamczyk, Baltimore - baltimorczyk, Barcelona - barcelończyk, Belfast - opisowo, Bermudy - Bermudczyk, Bilbao - opisowo, Bogota - bogotanin, Brighton - brightończyk, Brno - brneńczyk, Bukareszt - bukareszteńczyk, Capri - opisowo, Cordoba - opisowo, Dachau - opisowo, Dakar - dakarczyk, Dalmacja - Dalmatyńczyk, Damaszek - damasceńczyk, Dortmund - dortmundczyk, Dubrownik - *dubrowniczanin, Edynburg - edynburczyk, Floryda - opisowo, Frankfurt - frankfurtczyk, Gemer (miejscowość na Słowacji) - gemerczyk, Genewa - genewczyk, Gibraltar - Gibraltarczyk 'mieszkaniec terytorium', ale gibraltarczyk 'mieszkaniec miasta', Głuchołazy - głuchołazianin, Granada - opisowo, Haga - hażanin, Istambuł - opisowo, Jerozolima (Jeruzalem to przestarzały wariant tej nazwy) - jerozolimczyk, Kandahar - kandaharczyk, Karwina - karwinianin, Kopenhaga - opisowo, Krym - opisowo, Liechtenstein - opisowo, Liptowa - liptowianin, lokalnie zapewne też liptowiak, Liverpool - liverpoolczyk, Madryt - opisowo, Ołomuniec - *ołomuńczyk, Opawa - *opawianin, Ostrawa - ostrawianin, Pilzno - pilźnianin, Ameryka Południowa - opisowo, Quebec - opisowo, Rotterdam - rotterdamczyk, Sewastopol - *sewastopolczyk, Strasbourg albo Strasburg - strasburczyk, Sztokholm - sztokholmczyk, Teheran - teherańczyk, Tokaj - *tokajczyk, Transylwania - *Transylwańczyk, Użhorod - *użhorodczyk, Waszyngton - Waszyngtończyk 'mieszkaniec stanu', ale waszyngtończyk 'mieszkaniec miasta', Werona - *werończyk, Wieliczka - wieliczanin, Zahoria (region w Chorwacji) - Zahoryjczyk.
    Nazw Hana||Hany(?) i Kisuce nie odnalazłem ani w urzędowym wykazie nazw polskich miejscowości, ani w okazałym "The 21st Century World Atlas" (Trident Press International, 1998), z czego wnioskuję, że są to małe miejscowości poza granicami Polski. Można próbować tak: hańczyk, kisuczanin, choć stanowczo lepiej użyć formy opisowej.

    Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

 



Copyright © 1997-2014 Wydawnictwo Naukowe PWN SA
infolinia: 0 801 33 33 88